Od 12 maja zmiany na wszystkich stacjach paliw w Polsce. Przyszły wyczekiwane obniżki

Wkrótce spotkanie Trumpa z przywódcą Chin - czy ropa będzie tańsza?

Nagły wzrost cen surowców energetycznych, z którym mierzymy się w ostatnich miesiącach, nie jest efektem rynkowej gry popytu i podaży, lecz wynikiem sytuacji na Bliskim Wschodzie. Inwazja sił amerykańskich i izraelskich na Iran doprowadziła do paraliżu jednego z najważniejszych szlaków handlowych świata. Teheran, realizując swoje wcześniejsze groźby, zablokował Cieśninę Ormuz, przez którą każdego dnia przepływa około 20 proc. globalnej produkcji ropy naftowej. Reakcja rynków finansowych była natychmiastowa i brutalna - ceny czarnego złota na światowych giełdach wystrzeliły w górę o blisko 50 proc., co postawiło importerów energii w ekstremalnie trudnej sytuacji.

W obliczu szoku podażowego, wiele państw zdecydowało się na nadzwyczajne środki ochrony własnych gospodarek przed inflacją energetyczną. Polska nie jest tu wyjątkiem, stosując mechanizmy kontroli cen - pakiet osłonowy CPN ("Ceny Paliw Niżej), które mają zapobiec niekontrolowanemu wzrostowi kosztów transportu i logistyki.

Nadzieje pokładane są w zaplanowanym na dni 11-13 maja spotkaniu prezydenta USA Donalda Trumpa z przywódcą Chin Xi Jinpingiem w Pekinie. Pekin, będący kluczowym odbiorcą irańskiego surowca i politycznym sojusznikiem Teheranu, może posiadać odpowiednie argumenty, by doprowadzić do odblokowania kluczowego przesmyku i uspokojenia nastrojów na rynkach towarowych.

Czy program CPN zostanie przedłużony?

Aby zneutralizować skutki drożejącej ropy, polski rząd uruchomił program Ceny Paliw Niżej, opierający się na radykalnej obniżce obciążeń podatkowych. W ramach tej inicjatywy stawka podatku VAT na paliwa silnikowe została zredukowana z 23 proc. do zaledwie 8 proc., a dodatkowo obniżono akcyzę o 29 groszy na litrze benzyny oraz 28 groszy w przypadku oleju napędowego.

To rozwiązanie stanowi potężny impuls osłonowy, jednak jego utrzymanie wiąże się z gigantycznymi kosztami dla Skarbu Państwa, sięgającymi 1,6 mld złotych miesięcznie. Obecne rozporządzenie dotyczące niższej stawki VAT obowiązuje jedynie do 15 maja br., co stawia pod znakiem zapytania ceny paliw w drugiej połowie miesiąca. Minister energii Miłosz Motyka w wypowiedzi dla TVN24 zadeklarował, że jego resort rekomenduje przedłużenie programu, wskazując na konieczność ochrony konsumentów w obliczu niepewności w Cieśninie Ormuz. Decyzja ma zapaść w najbliższych dniach po konsultacjach z ministrem finansów Andrzejem Domańskim, który musi wyważyć potrzebę ochrony obywateli z kondycją budżetu państwa. 

Brak kontynuacji programu CPN mógłby oznaczać skokowy wzrost cen na stacjach o kilkadziesiąt groszy na litrze niemal z dnia na dzień, co z pewnością odbiłoby się na wskaźnikach inflacji konsumenckiej w całym kraju. Ministerstwo Energii opublikowało właśnie najnowsze obwieszczenie, które precyzuje maksymalne pułapy cenowe obowiązujące od 12 maja. 

Zobacz też: Ile zarabiają Polacy? Najnowsze dane GUS odsłaniają rzeczywisty obraz wynagrodzeń

Nowe ceny i rygorystyczne kontrole skarbowe na stacjach paliw

Zgodnie z dokumentem, litr benzyny 95-oktanowej nie będzie mógł kosztować więcej niż 6,30 zł, co stanowi spadek o 5 groszy w porównaniu z ceną dopuszczalną w poniedziałek. W przypadku benzyny 98-oktanowej limit ustalono na poziomie 6,81 zł, natomiast olej napędowy (diesel) potanieje najbardziej - z maksymalnych 7,03 zł do poziomu 6,93 zł za litr.

Warto przypomnieć, że mechanizm ten opiera się na codziennych publikacjach resortu w Monitorze Polskim, a sprzedawcy paliw są zobligowani do przestrzegania tych limitów pod groźbą dotkliwych sankcji finansowych. Za oferowanie paliwa powyżej ceny maksymalnej grozi kara administracyjna w wysokości do 1 mln złotych, a nadzór nad przestrzeganiem przepisów sprawuje Krajowa Administracja Skarbowa. Tak surowe restrykcje mają eliminować próby spekulacji i nadmiernego marżowania w okresie kryzysowym. 

Choć obecne obniżki są symbolem chwilowej stabilizacji, ostateczny kierunek zmian cen paliw w Polsce poznamy po ogłoszeniu decyzji rządu w sprawie dalszych losów podatku VAT.