Nowa legitymacja emeryta-rencisty od 13 lipca. Nie każdy musi wymienić dokumenty

ZUS wprowadza nowe legitymacje. Zmieni się nie tylko plastikowa karta

Od 13 lipca 2026 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych rozpocznie wydawanie legitymacji emeryta-rencisty według nowego wzoru. Zmiany wynikają z przepisów obowiązujących od lipca i obejmują zarówno tradycyjną plastikową kartę, jak i jej elektroniczny odpowiednik dostępny w aplikacji mObywatel. Zmiany obejmą też zmianę szaty graficznej zarówno legitymacji elektronicznej jak i fizycznej. Kolor zielony na legitymacjach zostanie zastąpiony szaro-niebieskim.

Największe zmiany dotyczą bezpieczeństwa dokumentu. Nowa plastikowa legitymacja będzie wykonana z tworzywa PCV jednostronnie laminowanego na awersie i zostanie wyposażona w nowoczesne zabezpieczenia przed fałszowaniem. Znajdą się na niej między innymi gilosz, czyli skomplikowany układ cienkich linii tworzących tło dokumentu, mikrodruk w postaci bardzo małego tekstu niewidocznego gołym okiem oraz indywidualny numer trwale nanoszony już na etapie produkcji blankietu. ZUS podkreśla, że rozwiązania te mają zwiększyć bezpieczeństwo i utrudnić podrabianie legitymacji.

Zmiany obejmą także mLegitymację. Z elektronicznego dokumentu zniknie informacja o oddziale ZUS, który wydał legitymację. Co szczególnie istotne, osoby posiadające już dokument nie muszą podejmować żadnych działań. Zakład jednoznacznie informuje, że wszystkie legitymacje wydane według dotychczasowych wzorów zachowują ważność przez okres wskazany na dokumencie.

Nie trzeba wymieniać dokumentu. Kiedy potrzebny będzie formularz ERL?

Wprowadzenie nowego wzoru legitymacji nie oznacza obowiązkowej wymiany dotychczasowych kart. ZUS wprost podkreśla, że klienci nie muszą składać wniosku o wydanie nowego dokumentu tylko dlatego, że zmienił się jego wygląd. Jeżeli obecna legitymacja pozostaje czytelna i nie została uszkodzona, można nadal korzystać z niej przy potwierdzaniu uprawnień do ulg i świadczeń.

Obecnie podstawową formą dokumentu jest elektroniczna mLegitymacja emeryta-rencisty. Jest ona tworzona automatycznie po przyznaniu emerytury, renty lub nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego i trafia do aplikacji mObywatel. Aby z niej korzystać, wystarczy zainstalować aplikację mObywatel, potwierdzić swoją tożsamość – na przykład Profilem Zaufanym – i dodać dokument. Dzięki temu nie ma potrzeby odwiedzania placówki ZUS.

Osoby preferujące tradycyjną plastikową kartę nadal mogą ją otrzymać, jednak wymaga to złożenia formularza ERL. Taki wniosek składa się również wtedy, gdy legitymacja została zgubiona, skradziona, zniszczona lub konieczna jest aktualizacja danych osobowych, na przykład nazwiska czy numeru PESEL. 

W przypadku utraty albo uszkodzenia dokumentu należy dołączyć oświadczenie opisujące okoliczności zdarzenia oraz zobowiązanie do zwrotu starej karty, jeśli zostanie odnaleziona. Wniosek można złożyć osobiście, przesłać pocztą lub przekazać przez pełnomocnika, a ZUS wydaje nową legitymację w ciągu 30 dni od wyjaśnienia wszystkich okoliczności niezbędnych do podjęcia decyzji.

Legitymacja pozwala korzystać z wielu ulg. To nie tylko zniżki na przejazdy

Niezależnie od tego, czy emeryt lub rencista korzysta z plastikowej legitymacji, czy z mLegitymacji w telefonie, oba dokumenty potwierdzają te same uprawnienia. Jedną z najważniejszych korzyści jest możliwość korzystania z ustawowej 37-procentowej ulgi na dwa przejazdy w ciągu roku krajowymi pociągami pasażerskimi na podstawie biletów jednorazowych. Seniorzy mogą również liczyć na zniżki w komunikacji miejskiej, jednak ich wysokość zależy od uchwał poszczególnych samorządów i dlatego różni się w zależności od miasta.

Legitymacja ułatwia również potwierdzanie uprawnień w wielu innych sytuacjach. Może być wykorzystywana przy korzystaniu z ulg oferowanych przez placówki ochrony zdrowia, podczas ubiegania się o preferencyjne warunki rehabilitacji i leczenia uzdrowiskowego czy przy potwierdzaniu prawa do zwolnienia z opłat abonamentowych RTV przez osoby spełniające ustawowe warunki.

Na tym katalog korzyści się nie kończy. Wiele instytucji kultury, takich jak kina, teatry czy muzea, oferuje emerytom i rencistom bilety w niższych cenach po okazaniu legitymacji. Część przedsiębiorców prowadzi również własne programy rabatowe dla seniorów, a przepisy przewidują preferencje przy niektórych opłatach urzędowych, w tym związanych z wydaniem paszportu. Dlatego niezależnie od formy dokumentu – tradycyjnej lub elektronicznej – warto pamiętać o jego posiadaniu podczas korzystania z przysługujących uprawnień.