Czujesz, że coś jest inaczej? Wiedza może dać ci spokój i konkretny kierunek.

Każdy rodzic zna moment, w którym zaczyna zadawać sobie pytania

• Czy moje dziecko rozwija się prawidłowo?
• Czy reaguje na swoje imię tak, jak powinno?
• Czy próbuje zwracać uwagę innych na interesujące je przedmioty?
• Czy chętnie nawiązuje kontakt z bliskimi?

Choć podobne wątpliwości pojawiają się w rodzinach na całym świecie, przez wiele lat odpowiedzi nie były łatwo dostępne. Wiedza na temat rozwoju społecznego i komunikacyjnego dzieci pozostawała głównie w rękach specjalistów i środowiska naukowego.

Dziś sytuacja zaczyna się zmieniać.

Coraz częściej eksperci podkreślają, że rodzice powinni mieć dostęp do wiedzy opartej na badaniach naukowych i narzędzi, które pomagają im lepiej rozumieć rozwój dziecka już od najwcześniejszych miesięcy życia.

Rodzice są pierwszymi obserwatorami rozwoju dziecka

Choć rozwój dziecka oceniany jest przez specjalistów podczas wizyt kontrolnych, to właśnie rodzice obserwują swoje dzieci każdego dnia. Widzą pierwsze uśmiechy. Pierwsze próby komunikowania potrzeb. Pierwsze gesty. Pierwsze reakcje na otaczający świat. To właśnie dlatego coraz więcej ekspertów zwraca uwagę na rolę rodziców jako najważniejszych obserwatorów rozwoju najmłodszych dzieci.

Rodzice najlepiej znają swoje dziecko. To oni jako pierwsi zauważają subtelne zmiany i zachowania pojawiające się w codziennych sytuacjach. Naszym zadaniem jako specjalistów jest dostarczenie im wiedzy, która pomoże lepiej rozumieć te obserwacje – podkreśla dr hab. Anna Prokopiak, prof. UMCS, prezes Fundacji Alpha.

Jak zaznacza ekspertka, celem nie jest zamienianie rodziców w diagnostów. Chodzi o budowanie świadomości. O pewność, że wiedzą, na co warto zwracać uwagę. I że w razie wątpliwości potrafią szukać wsparcia.

Kiedy nauka wychodzi poza mury uczelni

Przez wiele lat badacze na całym świecie prowadzili prace nad tym, jak najwcześniej rozpoznawać sygnały związane z rozwojem społecznym i komunikacyjnym dzieci.

Jednym z ośrodków, który od lat zajmuje się tym zagadnieniem, jest Olga Tennison Autism Research Centre działające przy Uniwersytecie La Trobe w Australii. To właśnie tam powstały rozwiązania, które miały pomóc przełożyć wiedzę naukową na praktyczne wsparcie dla rodzin.

Jak podkreśla prof. Josephine Barbaro, badaczka i współtwórczyni narzędzia ASDetect, rodzice często zauważają różne zachowania swoich dzieci, ale nie zawsze wiedzą, jak je interpretować. Dlatego potrzebują prostych i wiarygodnych rozwiązań, które pomogą im lepiej rozumieć rozwój dziecka i dają poczucie większej sprawczości.

To podejście stało się fundamentem współpracy australijskich badaczy i polskich specjalistów. Wspólny cel: wspierać rodziców

Kiedy Fundacja Alpha rozpoczęła współpracę z zespołem Uniwersytetu La Trobe, przyświecał jej bardzo konkretny cel. Udostępnić polskim rodzinom wiedzę, która pomoże lepiej obserwować rozwój dzieci.

– Od początku zależało nam na tym, aby rodzice w Polsce mogli korzystać z rozwiązań opartych na rzetelnych badaniach naukowych. Wiedza daje poczucie sprawczości, a świadoma obserwacja pozwala szybciej zauważyć potrzeby dziecka i odpowiednio na nie reagować – podkreśla Prezes Fundacji Alpha Anna Prokopiak.

To właśnie z tej potrzeby narodziły się działania edukacyjne Fundacji Alpha, których celem jest wspieranie rodziców i upowszechnianie wiedzy o rozwoju społecznym oraz komunikacyjnym najmłodszych dzieci.

Jak zauważyć to, co naprawdę ważne?

Wielu rodziców przyznaje, że największą trudnością nie jest sama obserwacja dziecka.

Najtrudniejsze jest zrozumienie, które zachowania mają szczególne znaczenie.

Dlatego Fundacja Alpha realizuje kampanię społeczną „Rozpoznaj Z.N.A.K.I.”.

Jej celem jest zwrócenie uwagi na pięć kluczowych obszarów rozwoju społecznego i komunikacyjnego dzieci między 11. a 30. miesiącem życia.

Czy dziecko:

Z – Zwraca uwagę innych na przedmioty i zabawki?

N – Naśladuje zachowania innych?

A – Angażuje się w komunikację za pomocą gestów?

K – Kojarzy swoje imię i reaguje na nie?

I – Interesuje się ludźmi i odwzajemnia uśmiech?

To zachowania, które pojawiają się podczas codziennych sytuacji – wspólnej zabawy, spacerów, rozmów czy czytania książek. Ich obserwacja nie służy diagnozowaniu dziecka. Pomaga natomiast lepiej rozumieć jego rozwój.

Świadoma obserwacja zamiast domysłów

Jeszcze kilkanaście lat temu rodzice często pozostawali sami ze swoimi pytaniami. Dziś coraz częściej mają dostęp do wiedzy, materiałów edukacyjnych i narzędzi opartych na wynikach badań naukowych. To ważna zmiana. Bo świadomość nie oznacza niepokoju. Oznacza większe zrozumienie. A zrozumienie pozwala budować poczucie bezpieczeństwa zarówno u rodziców, jak i u dzieci. Eksperci są zgodni: najważniejszym środowiskiem rozwoju dziecka pozostaje codzienna relacja z bliskimi.

• Wspólna zabawa.
• Rozmowa.
• Dzielenie uwagi.
• Reagowanie na emocje.

To właśnie w tych zwyczajnych chwilach rozwijają się umiejętności społeczne i komunikacyjne, które będą towarzyszyć dziecku przez całe życie.

Dowiedz się więcej

📱 Pobierz bezpłatną aplikację ASDetect:

https://asdetect.autyzmlublin.pl/ 

📌 Poznaj kampanię „Rozpoznaj Z.N.A.K.I.” i dowiedz się więcej o sygnałach rozwojowych, które warto obserwować u najmłodszych dzieci.

Bo rodzice nie chcą zgadywać. Chcą wiedzieć, jak najlepiej wspierać rozwój swoich dzieci.

 

Projekt „Z.N.A.K.I. – wiedzieć więcej, wspierać mądrzej” współfinansowany jest ze środków PFRON - Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych