Zacznie się 4 maja. Produktów z tym składnikiem w Polsce już nie kupisz, Ministerstwo Zdrowia zdecydowało

Czym jest glistnik i jakie ma właściwości

Glistnik jaskółcze ziele, czyli Chelidonium majus L., to roślina znana od dawna w medycynie ludowej i zielarstwie. Występuje powszechnie także w Polsce, a jej charakterystyczną cechą jest żółtopomarańczowy sok mleczny. W tradycyjnym użyciu glistnik był łączony przede wszystkim z dolegliwościami układu pokarmowego oraz problemami skórnymi. Europejska Agencja Leków opisuje go jako surowiec roślinny pozyskiwany z nadziemnych części rośliny, zbieranych w okresie kwitnienia. To właśnie ta długa obecność w tradycji sprawiła, że przez wiele osób był odbierany jako coś oswojonego i bezpiecznego.

Problem polega na tym, że historia stosowania nie zawsze wystarcza, gdy w grę wchodzą współczesne standardy bezpieczeństwa. I tu zaczyna się zasadnicza zmiana, bo państwo przestało patrzeć na glistnik jak na „zwykłe zioło”, a zaczęło traktować go jak składnik wymagający twardej oceny ryzyka. To właśnie dlatego kolejne przepisy nie zostawiają już wiele miejsca na dowolność.

Glistnik jaskółcze ziele na liście zakazanych - od kiedy i co dokładnie się zmienia

Tutaj wszystko zostało zapisane bardzo konkretnie. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 16 marca 2026 roku zostało ogłoszone w Dzienniku Ustaw 19 marca 2026 roku. Nowe przepisy weszły w życie po 14 dniach od ogłoszenia, czyli 3 kwietnia 2026 roku. Od tego momentu glistnik jaskółcze ziele został wpisany do wykazu substancji zakazanych w produkcji środków spożywczych. Chodzi o żywność, w tym również suplementy diety. W przepisach wskazano wprost także inne nazwy tej rośliny - ziele glistnika, złotnik, jaskółcze ziele i glistnik pospolity.

Ustawodawca przewidział jeszcze krótki okres przejściowy. Produkty zawierające glistnik, które zostały legalnie wprowadzone do obrotu przed wejściem w życie nowych przepisów, mogą pozostawać w sprzedaży nie dłużej niż przez 30 dni od dnia wejścia w życie rozporządzenia. 

Oznacza to, że graniczną datą jest 4 maja 2026 roku. Po tym terminie takich wyrobów nie powinno już być w obrocie. I właśnie w tym miejscu pojawia się najważniejsze pytanie - dlaczego państwo zdecydowało się na tak jednoznaczny ruch wobec składnika, który przez lata był obecny w obiegu zielarskim.

Dlaczego państwo mówi stop - w tle wątroba, bezpieczeństwo i rynek suplementów

Oficjalne uzasadnienie tej decyzji sprowadza się do jednego: bezpieczeństwo zdrowia konsumentów. Państwowa Inspekcja Sanitarna wskazuje, że zmiana przepisów ma zapewnić wysoki poziom ochrony zdrowia i ograniczyć ryzyko związane ze stosowaniem tego surowca w żywności. 

Jeszcze mocniej brzmi stanowisko Zespołu do spraw Suplementów Diety, który uznał, że Chelidonium majus L. nie powinien być stosowany w produkcji suplementów diety. W dokumentach i publikacjach naukowych przewija się przede wszystkim wątek możliwego działania niepożądanego na wątrobę. Opisywano przypadki uszkodzenia wątroby wiązanego z preparatami zawierającymi greater celandine, czyli właśnie glistnik jaskółcze ziele.

To ważna zmiana również dlatego, że uderza w bardzo utrwalony sposób myślenia o suplementach. Przez lata wiele osób zakładało, że skoro coś jest roślinne, to z definicji jest łagodne i nieszkodliwe. Tymczasem ten przypadek pokazuje coś odwrotnego - naturalne pochodzenie nie daje automatycznej gwarancji bezpieczeństwa.