Wielkie zmiany w wypłatach z ZUS od 2026 roku. Skorzystają tysiące nowych osób

Nauczycielski pomost do emerytury

Nauczycielskie świadczenie kompensacyjne (często nazywane potocznie „kompensówką”) to specyficzny instrument wsparcia, będący branżowym odpowiednikiem emerytur pomostowych. Jest to świadczenie o charakterze wygasającym, co oznacza, że przysługuje ono określonym grupom zawodowym do momentu osiągnięcia przez nie ustawowego wieku emerytalnego, czyli 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn.

Pieniądze te są wypłacane przez ZUS w cyklu comiesięcznym, a ich głównym celem jest zapewnienie bezpieczeństwa finansowego osobom, które ze względu na specyfikę pracy w oświacie decydują się odejść z zawodu nieco wcześniej.

Warto podkreślić, że od 1 stycznia 2026 roku katalog osób uprawnionych do ubiegania się o te pieniądze uległ znaczącemu rozszerzeniu. Obecnie prawo do „kompensówki” mają już nie tylko nauczyciele pracujący w szkołach czy przedszkolach, ale również pracownicy pedagogiczni zatrudnieni m.in. w placówkach artystycznych, centrach kształcenia zawodowego, bibliotekach pedagogicznych czy kolegiach pracowników służb społecznych. 

To istotna zmiana, która otwiera drogę do wcześniejszych wypłat dla tysięcy osób, które dotąd były wyłączone z tego systemu wsparcia.

Staż i wiek jako klucz do wypłaty

Aby otrzymać przelew z ZUS, nie wystarczy samo zatrudnienie w oświacie – konieczne jest spełnienie trzech rygorystycznych warunków jednocześnie. Po pierwsze, pedagog musi posiadać co najmniej 30-letni staż pracy (okresy składkowe i nieskładkowe), z czego minimum 20 lat musi stanowić faktyczna praca nauczycielska wykonywana w wymiarze przynajmniej połowy obowiązkowego etatu.

Po drugie, konieczne jest rozwiązanie stosunku pracy – najczęściej na wniosek nauczyciela, choć przepisy przewidują wyjątki np. w przypadku likwidacji placówki.

Trzecim, niezwykle istotnym filarem, jest kryterium wiekowe, które zgodnie z harmonogramem reformy systematycznie rośnie. W latach 2025–2026 prawo do świadczenia zyskują kobiety, które ukończyły 56. rok życia, oraz mężczyźni po przekroczeniu 61. roku życia.

Co ciekawe, proces ten będzie kontynuowany co dwa lata, aż do 2032 roku, kiedy to wymagany wiek wyniesie odpowiednio 59 lat dla kobiet i 64 lata dla mężczyzn. Taka konstrukcja przepisów sprawia, że „kompensówka” staje się rozwiązaniem dedykowanym osobom będącym tuż przed progiem tradycyjnej emerytury.

Zobacz też: Płacą 9 tys. zł "na rękę", ale chętnych ciągle brakuje. Ten zawód odstrasza większość ludzi

Rekordowe kwoty i malejąca liczba beneficjentów

Najnowsze dane Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przynoszą interesujące wnioski dotyczące skali i wysokości wypłat. W listopadzie 2025 roku świadczenie kompensacyjne pobierało 10 tys. osób, a jego przeciętna wysokość wyniosła dokładnie 4323,37 zł brutto.

Choć kwota ta jest imponująca w porównaniu do danych sprzed kilku lat (np. w listopadzie 2021 roku średnia wynosiła zaledwie 2795,88 zł), to statystyki pokazują wyraźny trend spadkowy w liczbie uprawnionych. Jeszcze rok wcześniej wsparcie otrzymywało blisko 11,8 tys. pedagogów.

Wzrost średniej kwoty świadczenia o ponad 55 proc. w ciągu ostatnich czterech lat to efekt kilku czynników. Kluczową rolę odgrywa coroczna waloryzacja, ale nie bez znaczenia jest także struktura zarobków osób przechodzących na odpoczynek – wyższe pensje w ostatnich latach pracy przekładają się na wyższą podstawę naliczania świadczenia przez ZUS.

Należy jednak pamiętać, że kwota 4323,37 zł jest jedynie średnią; najniższe wypłaty nie mogą być niższe niż kwota najniższej emerytury, natomiast osoby z bardzo długim stażem i wysokimi zarobkami mogą liczyć na przelewy przekraczające 4500 zł. Finalna wysokość wsparcia jest zawsze wyliczana indywidualnie jako wynik podzielenia zgromadzonego kapitału przez średnie dalsze trwanie życia.