Prezydent zawetował ustawę o SAFE. Co to oznacza dla polskiego wojska i Twojego portfela? [WYJAŚNIAMY]

Czym w ogóle jest program SAFE? (Wyjaśnienie w pigułce)

SAFE (Security Action for Europe) to – mówiąc najprościej – gigantyczny, wspólny unijny „kredyt na bezpieczeństwo”. Wyobraź sobie, że całe osiedle zrzuca się na najnowocześniejszy system alarmowy, bo w okolicy zrobiło się niebezpiecznie. Ponieważ pożyczkę bierze wspólnie całe osiedle (Unia Europejska), bank daje im niezwykle niskie, preferencyjne raty, niedostępne dla pojedynczego mieszkańca.
Polska, jako kraj leżący na wschodniej flance (czyli "przy głównym wejściu na osiedle"), wynegocjowała największy kawałek tego tortu:

• Kwota dla Polski: Ok. 43,7 mld euro, czyli prawie 186 miliardów złotych.
• Paliwo dla polskiego biznesu: Zgodnie z planem aż 89% tych pieniędzy (ok. 166 mld zł) miało zostać wydane w polskich zakładach zbrojeniowych (np. w Hucie Stalowa Wola czy fabrykach na Śląsku i w Radomiu).

 

Dlaczego prezydent powiedział „NIE”?

Spór dotyczy suwerenności finansowej. Prezydent i opozycja argumentują, że SAFE to wciąż dług, który uzależni Polskę od europejskiej biurokracji i narzuci nam unijne warunki. Proponowali oni oparcie finansowania armii o krajowe obligacje i rezerwy NBP.

Z kolei rząd i Ministerstwo Finansów odpowiadają, że to najtańszy pieniądz na rynku, a odrzucenie go to osłabianie bezpieczeństwa w krytycznym momencie, bo pożyczanie na własną rękę będzie nas kosztować miliardy złotych więcej.

4 główne skutki weta. Jak to uderzy w państwo i obywateli?

Polityczna awantura w Warszawie ma bardzo konkretne konsekwencje dla polskiego biznesu i zwykłych Polaków.

1. Droższy dług, czyli zapłacimy za to w podatkach Weto oznacza, że Polska odesłała z kwitkiem bardzo tani europejski kredyt. Żeby kupić czołgi i rakiety, rząd będzie musiał pożyczyć pieniądze na standardowym rynku finansowym. Dla naszego portfela to tak, jakbyśmy zrezygnowali z taniego kredytu z dopłatą na rzecz drogiej "chwilówki". Obsługa tego dłuższego i droższego długu obciąży budżet państwa. W efekcie w państwowej kasie zostanie mniej pieniędzy na inne cele – drogi, ochronę zdrowia czy szkoły.

2. Straż Graniczna i Policja odcięte od pieniędzy To jeden z najboleśniejszych skutków weta. Ustawa o SAFE pozwalała na szerokie inwestycje w „bezpieczeństwo”, co oznaczało też ogromne pieniądze dla służb MSWiA. Teraz te fundusze przepadną. Nowe drony, termowizja czy systemy ochrony dla Straży Granicznej i Policji będą musiały poczekać na inne czasy.

3. Rządowy „Plan B” (Okrężna droga dla wojska) Armia nie zostanie z niczym. Rząd już ogłosił, że wtłoczy unijne miliardy przez istniejący Fundusz Wsparcia Sił Zbrojnych (FWSZ) w Banku Gospodarstwa Krajowego. Z biznesowego punktu widzenia to jednak proteza. Wymaga to renegocjacji umów, wywoła biurokratyczny chaos i sprawi, że pieniądze trafią do zbrojeniówki z opóźnieniem. Co gorsza, FWSZ z mocy prawa finansuje wyłącznie wojsko, co tłumaczy, dlaczego Policja i pogranicznicy zostali z pustymi rękami.

4. Zamrożenie w polskich fabrykach Polska Grupa Zbrojeniowa i setki prywatnych podwykonawców mieli obiecane 166 mld złotych. Menedżerowie firm zbrojeniowych planowali już rozbudowę hal i zatrudnianie nowych pracowników (co nakręciłoby lokalne gospodarki). Teraz, przez chaos prawny, prezesi spółek będą musieli wstrzymać inwestycje i czekać, aż rządowy „Plan B” zacznie realnie działać.

Podsumowując: Weto prezydenta nie oznacza końca modernizacji polskiej armii. Sprawia jednak, że cały proces potrwa dłużej, ominie polską Policję i Straż Graniczną, zahamuje na kilka miesięcy rozwój krajowych fabryk, a w ostatecznym rozrachunku wszyscy zapłacimy więcej za obsługę państwowego długu.