Nowa moneta trafi do obiegu w Polsce. Wiemy, jak będzie wyglądać
Narodowy Bank Polski zapowiedział wprowadzenie do obiegu nowej monety okolicznościowej. Tym razem na pieniądzach znajdzie się jeden z najbardziej charakterystycznych zabytków północnej Polski, którego historia jest związana z działalnością Mikołaja Kopernika. Emisja zainteresuje nie tylko kolekcjonerów, ale również osoby korzystające na co dzień z gotówki. Nowa moneta będzie bowiem pełnoprawnym środkiem płatniczym, którym można zapłacić za zakupy w sklepie.
Najnowsza emisja stanowi kontynuację wieloletniego projektu, w ramach którego na polskich pieniądzach pojawiają się miejsca o szczególnym znaczeniu historycznym. Przygotowano jednak ograniczoną liczbę egzemplarzy, a oficjalnej prezentacji będzie towarzyszyło wydarzenie poświęcone upamiętnionemu zabytkowi.
Monety okolicznościowe w Polsce. NBP regularnie wprowadza je do obiegu
Narodowy Bank Polski odpowiada za emisję banknotów i monet, które stanowią prawny środek płatniczy na terenie kraju. Oprócz standardowych pieniędzy wykorzystywanych podczas codziennych zakupów bank centralny emituje również monety okolicznościowe i kolekcjonerskie, upamiętniające ważne wydarzenia, postacie historyczne oraz zabytki.
Jednym z najważniejszych projektów realizowanych przez NBP jest seria "Odkryj Polskę”, zapoczątkowana w 2014 roku. W jej ramach emitowane są monety okolicznościowe o nominale 5 zł, których rewersy przedstawiają miejsca o szczególnym znaczeniu dla polskiego dziedzictwa historycznego i kulturowego.

W poprzednich latach na pięciozłotówkach pojawiały się między innymi Zamek Książ w Wałbrzychu, Opactwo Benedyktynów w Tyńcu, zabytki Fromborka oraz Kanał Żeglugowy przez Mierzeję Wiślaną. Każda emisja pozwala upamiętnić kolejne miejsce i przybliżyć jego historię.
Co istotne, monety z serii "Odkryj Polskę” różnią się od tradycyjnych monet kolekcjonerskich wykonywanych ze srebra lub złota. Mają takie same parametry techniczne jak zwykłe pięciozłotówki i mogą być wykorzystywane podczas codziennych transakcji.
Ich wartość nominalna wynosi 5 zł, choć zainteresowanie kolekcjonerów może wpływać na ceny egzemplarzy oferowanych na rynku numizmatycznym. Nie oznacza to jednak, że każda moneta automatycznie zyskuje na wartości.
Teraz NBP przygotował kolejną emisję, która upamiętni jeden z najważniejszych zabytków Warmii.
NBP wprowadzi nową monetę do obiegu. Na rewersie pojawi się gotycki zamek
26 listopada 2026 roku Narodowy Bank Polski wprowadzi do obiegu monetę okolicznościową o nominale 5 zł z wizerunkiem Zamku Kapituły Warmińskiej w Olsztynie. Emisja stanowi kontynuację serii "Odkryj Polskę”, a jej szczegółowe parametry określono w zarządzeniu prezesa NBP z 4 listopada.
Zgodnie z dokumentem opublikowanym w Monitorze Polskim nakład monety wyniesie do miliona egzemplarzy. Nowa pięciozłotówka będzie miała średnicę 24 mm i masę 6,54 g, czyli takie same parametry jak standardowe monety obiegowe o tym nominale.
Do produkcji wykorzystane zostaną dwa stopy metali. Zewnętrzny pierścień powstanie z miedzioniklu, natomiast wewnętrzny rdzeń z brązalu. Na brzegu monety znajdzie się ośmiokrotnie powtórzony napis NBP, rozdzielony gwiazdkami.

Najważniejszym elementem nowego projektu jest jednak rewers, na którym przedstawiony zostanie Zamek Kapituły Warmińskiej w Olsztynie. To jedna z najbardziej charakterystycznych budowli stolicy województwa warmińsko-mazurskiego.
Oficjalną prezentację nowej pięciozłotówki zaplanowano na 27 listopada o godzinie 11:00 w Muzeum Nowoczesności w Olsztynie. Odbędzie się ona dzień po wprowadzeniu monety do obiegu.
Nowa pięciozłotówka będzie pełnoprawnym środkiem płatniczym. Można więc będzie wykorzystywać ją podczas zakupów, podobnie jak zwykłe monety o tym nominale. Nie ma jednak gwarancji, że od razu pojawi się w kasach wszystkich sklepów czy oddziałach banków.
Zobacz też: Zmiany dla użytkowników BLIKA. Wypłata pieniędzy może kosztować więcej
Zamek Kapituły Warmińskiej na nowej monecie. Zabytek przechodzi kosztowny remont
Zamek Kapituły Warmińskiej w Olsztynie to gotycka budowla, której historia sięga XIV wieku. Powstał jako siedziba administratorów dóbr kapituły warmińskiej, a przez kolejne stulecia był rozbudowywany i dostosowywany do zmieniających się potrzeb.
Najbardziej znanym mieszkańcem zamku był Mikołaj Kopernik, który pełnił funkcję administratora dóbr kapituły w latach 1516-1519 oraz 1520-1521. To właśnie w Olsztynie astronom prowadził część swoich obserwacji. Do dziś na ścianie zamkowego krużganka zachowała się wykonana przez niego tablica astronomiczna, służąca do obserwacji pozornego ruchu Słońca.
Od 1945 roku w zabytkowych murach mieści się Muzeum Warmii i Mazur. Obiekt należy do najważniejszych atrakcji turystycznych regionu, jednak obecnie nie można go zwiedzać ze względu na rozpoczętą modernizację.
Jak informuje Muzeum Warmii i Mazur, wartość inwestycji przekracza 76 mln zł, z czego blisko 49,4 mln zł stanowi dofinansowanie ze środków europejskich.
Projekt zakłada kompleksową renowację zamkowych murów, dachów, elewacji oraz wnętrz. Powstaną również nowe ekspozycje, nowoczesna przestrzeń recepcyjna oraz udogodnienia dla osób z niepełnosprawnościami. Zaplanowano także stworzenie ogrodu kopernikowskiego.
Prace mają zakończyć się do grudnia 2029 roku. Do tego czasu zamek pozostanie niedostępny dla turystów.
Nowa moneta NBP pozwoli jednak upamiętnić zabytek w okresie, kiedy przechodzi on jedną z największych modernizacji w swojej historii. Pięciozłotówka z wizerunkiem olsztyńskiego zamku będzie nie tylko środkiem płatniczym, ale również niewielką pamiątką związaną z historią polskiej nauki i architektury.
