Muzeum Auschwitz-Birkenau zmienia zasady wstępu. Przed kasami kwitnie niemoralny proceder

Szara strefa w cieniu historycznej tragedii

Sytuacja wokół dostępu do Miejsca Pamięci Auschwitz-Birkenau od dłuższego czasu była tematem gorących dyskusji w branży turystycznej, jednak dopiero śledztwo przeprowadzone przez dziennikarkę Angelikę Pitoń z redakcji OKO.press, ukazało pełną skalę problemu. Nieuczciwe biura podróży oraz firmy przewozowe stworzyły model biznesowy oparty na dezinformacji i fizycznym wyzysku turystów. Proceder ten polegał na werbowaniu obcokrajowców, głównie w Krakowie, pod pretekstem sprzedaży "pewnej” wycieczki, która w rzeczywistości nie gwarantowała posiadania biletu.

Odnotowaliśmy także skandaliczne przypadki konfliktów "opiekunów" grup o miejsca w kolejce, które kończyły się interwencją straży muzealnej, jak i policji. Dzięki wprowadzanym zmianom takie rzeczy nie będą się już zdarzały. Odwiedzający będą mogli zaplanować zwiedzanie z wyprzedzeniem, a także wybrać najwygodniejszy dla siebie sposób przyjazdu - zapowiada Rzecznik placówki Bartosz Bartyzel.

Zamiast tego, niczego nieświadomi turyści byli wywożeni do Oświęcimia w środku nocy, często około godziny 3:00 lub 4:00 rano, by stanąć w wielogodzinnej kolejce do kas stacjonarnych. Pośrednicy mieli w ten sposób rezerwować miejsca, wykorzystując luki w systemie sprzedaży, który przewidywał pulę biletów dostępną wyłącznie na miejscu dla osób indywidualnych. Takie działania doprowadziły do powstania dantejskich scen pod bramami Muzeum, gdzie turyści koczowali na mrozie lub w deszczu, nie mając pewności, czy uda im się wejść na teren obiektu.

Ten sposób był niezwykle dochodowy dla organizatorów, którzy pobierali wysokie opłaty za transport i rzekome pośrednictwo, podczas gdy samo wejście bez edukatora jest bezpłatne, choć wymaga pobrania karty wstępu. Jak wynika z analiz ekspertów od turystyki, takie praktyki uderzały nie tylko w finanse zwiedzających, ale przede wszystkim w wizerunek Polski jako kraju dbającego o rzetelne upamiętnienie ofiar Holokaustu.

Skala zjawiska stała się na tyle duża, że systemowa reakcja instytucji stała się koniecznością, a nie tylko opcją, zwłaszcza że liczba odwiedzających systematycznie rośnie, przekraczając w niektórych okresach możliwości logistyczne obiektu.

Muzeum w Auschwitz zmienia zasady sprzedaży biletów

Odpowiedzią na te patologie jest całkowita rezygnacja ze sprzedaży biletów w kasach stacjonarnych, która wejdzie w życie już w marcu 2024 roku. Od tego momentu każda osoba planująca wizytę w Miejscu Pamięci będzie musiała dokonać rezerwacji wyłącznie za pośrednictwem oficjalnego systemu internetowego. Jest to krok milowy w kierunku pełnej transparentności, który eliminuje element niepewności oraz możliwość spekulowania miejscami w kolejce.

Nowe zasady zakładają, że każda karta wstępu, zarówno ta na zwiedzanie z przewodnikiem, jak i indywidualna musi być przypisana do konkretnej osoby poprzez podanie imienia i nazwiska. To rozwiązanie, choć techniczne, ma kluczowe znaczenie etyczne – uniemożliwia bowiem masowy wykup biletów przez boty lub firmy, które później odsprzedawały je z gigantyczną marżą nieświadomym podróżnym.

System rezerwacyjny został tak skonstruowany, aby umożliwić rezerwację z dużym wyprzedzeniem, co pozwala na racjonalne planowanie podróży. Władze Muzeum podkreślają, że wprowadzenie limitów i pełnej digitalizacji to standard, który obowiązuje w wielu najważniejszych instytucjach kultury na świecie, takich jak rzymskie Koloseum czy florencka Galeria Uffizi.

Warto dodać, że zmiana ta nie oznacza całkowitego zamknięcia się na osoby, które nie dysponują dostępem do sieci - na miejscu nadal będą obecni pracownicy obsługi, jednak ich rola ograniczy się do pomocy przy obsłudze ewentualnych zwrotów lub weryfikacji tożsamości. Dla biur podróży oznacza to konieczność dostosowania się do nowych, rygorystycznych reguł współpracy, które faworyzują podmioty działające legalnie i z poszanowaniem zasad etyki zawodowej.

Zobacz też: Europejski kraj wprowadza nowy wymóg. Bez tego dokumentu Polacy nie przekroczą granicy

Koniec z kolejkami przy kasie biletowej

Wprowadzenie nowych zasad to nie tylko kwestia techniczna, ale przede wszystkim ideowa, która redefiniuje pojęcie turystyki w miejscach o tak tragicznej historii. Dyrekcja Muzeum Auschwitz-Birkenau wysyła jasny sygnał, że godność zwiedzających i powaga miejsca są ważniejsze niż wygoda szybkich, nieprzemyślanych wizyt generowanych przez agresywny marketing pośredników.

Rezygnacja z kas stacjonarnych od 1 marca 2026 r. ma szansę trwale przeciąć kanały finansowe, którymi zasilana była szara strefa, ponieważ bez możliwości fizycznego ustawienia turysty w kolejce, model „nocnych wycieczek” traci sens ekonomiczny. Zakończenie tego procederu jest również ulgą dla lokalnych przewodników, którzy wielokrotnie zgłaszali, że atmosfera pod bramami Muzeum stawała się coraz bardziej napięta i nieadekwatna do charakteru instytucji.