Marcowa waloryzacja emerytur z haczykiem. Tym osobom obetną albo całkowicie zabiorą dodatek

Wyczekiwana waloryzacja emerytur już w marcu

Proces waloryzacji, czyli urealnienia wartości pieniądza w czasie w odniesieniu do siły nabywczej, jest w Polsce ściśle uregulowany ustawowo i odbywa się co roku pierwszego dnia marca. To kluczowy element bezpieczeństwa socjalnego, który ma zapobiegać ubożeniu osób starszych w obliczu inflacji. Najważniejszą informacją dla świadczeniobiorców jest fakt, że cały proces odbywa się całkowicie z urzędu.

Oznacza to, że seniorzy nie muszą wypełniać żadnych skomplikowanych formularzy ani składać wniosków w placówkach Zakładu Ubezpieczeń Społecznych czy Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. System informatyczny automatycznie przeliczy wysokość każdego świadczenia, stosując ogłoszony wskaźnik, a wyższe kwoty trafią do zainteresowanych w ich standardowych terminach płatności.

Warto przypomnieć, że ostateczna wysokość waloryzacji nie jest decyzją uznaniową polityków, lecz wynika z konkretnych danych statystycznych publikowanych przez Główny Urząd Statystyczny. Pod uwagę bierze się przede wszystkim średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych w poprzednim roku kalendarzowym, powiększony o co najmniej 20 proc. realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia.

To rozwiązanie które gwarantuje, że emerytury nie tylko „gonią” drożyznę w sklepach, ale również w niewielkim stopniu partycypują w ogólnym wzroście gospodarczym kraju. W 2026 roku mechanizm ten zadziała po raz kolejny, choć dynamika zmian jest inna niż w latach rekordowo wysokiej inflacji.

Na takie kwoty mogą liczyć seniorzy od marca 2026

Zgodnie z oficjalnymi komunikatami, tegoroczna waloryzacja świadczeń emerytalno-rentowych została ustalona na poziomie 5,3 proc. To wskaźnik znacznie niższy od tych, do których przyzwyczaiły nas ostatnie lata, co bezpośrednio wynika ze stabilizacji sytuacji gospodarczej i niższego odczytu inflacji za rok 2025. Co to oznacza w praktyce dla przeciętnego emeryta? Każde 1000 złotych dotychczasowego świadczenia brutto zamieni się w 1053 złote.

Osoby pobierające emeryturę minimalną, która po marcowej zmianie wzrośnie do poziomu około 1874 złotych brutto, odczują wzrost o blisko 95 złotych miesięcznie. Analogiczne podwyżki dotyczyć będą rent z tytułu niezdolności do pracy oraz rent rodzinnych, a także dodatków pielęgnacyjnych, które również są objęte tym samym wskaźnikiem procentowym.

Należy jednak pamiętać, że kwota brutto to tylko punkt wyjścia do obliczeń tego, co faktycznie wpłynie na konto. System emerytalny w Polsce jest opodatkowany, a od świadczeń pobierana jest również składka na ubezpieczenie zdrowotne w wysokości 9 proc.

Choć kwota wolna od podatku wynosi obecnie 30 000 złotych rocznie (co oznacza brak podatku dochodowego dla osób otrzymujących do 2500 złotych brutto miesięcznie), to przekroczenie tego progu w wyniku waloryzacji zmienia sytuację podatkową seniora. To właśnie tutaj zaczyna się komplikować optymistyczny scenariusz „podwyżki dla każdego”, ponieważ wzrost nominalny brutto nie zawsze przekłada się na identyczny proporcjonalnie wzrost kwoty netto, czyli „na rękę”.

Zobacz też: Nie wypłacisz pieniędzy z konta osoby zmarłej, jeśli nie będziesz o tym pamiętać. Dotyczy nawet małżonka

Pułapka świadczeń dodatkowych i progi dochodowe

Największym „haczykiem” marcowej waloryzacji, o którym alarmują eksperci, jest jej wpływ na uprawnienia do innych form wsparcia państwa. Wiele dodatków socjalnych, takich jak „500 plus dla osób niesamodzielnych” czy dopłaty do leków i czynszu, uzależnionych jest od sztywnego progu dochodowego. W sytuacji, gdy waloryzacja podniesie emeryturę o kilkadziesiąt złotych, może ona jednocześnie spowodować przekroczenie limitu uprawniającego do pobierania znacznie wyższego dodatku.

W efekcie senior, który zyskał 100 złotych na emeryturze, może stracić prawo do świadczenia wynoszącego 500 złotych, co w rozrachunku końcowym oznacza realny spadek miesięcznych dochodów rozporządzalnych o 400 złotych. Jest to klasyczny przykład paradoksu systemowego, w którym wzrost jednego świadczenia uderza w najbardziej potrzebujących.

Problem ten dotyczy szczególnie osób balansujących na granicy kryteriów dochodowych, które często nie są waloryzowane tak regularnie jak same emerytury. Kolejnym aspektem jest kwestia "trzynastek" i "czternastek", których wysokość jest powiązana z emeryturą minimalną obowiązującą po marcu.

Choć same w sobie są one zastrzykiem gotówki, ich wypłata w połączeniu ze zwaloryzowaną emeryturą podstawową może sprawić, że dany senior w skali roku przekroczy próg podatkowy i będzie musiał zapłacić daninę, której wcześniej unikał. Dlatego też, mimo że marcowa podwyżka jest bezdyskusyjnie potrzebna, wymaga ona od beneficjentów uważnego monitorowania swoich całkowitych dochodów, aby uniknąć przykrych niespodzianek przy rozliczeniu z fiskusem lub weryfikacji wniosków o pomoc społeczną.