40 lat pracy i zasiłek przed emeryturą. Gdy ZUS przysłał decyzję, nie mógł uwierzyć w kwotę

Jak podnieść swoje świadczenie – porady eksperta

Na wysokość emerytury wpływają przede wszystkim dwa rodzaje czynników: te, na które emeryt nie ma wpływu, oraz te, które może sam kontrolować. Czynniki niezależne od emeryta to przede wszystkim coroczna waloryzacja świadczeń emerytalnych, która ma na celu ochronę siły nabywczej seniorów w obliczu inflacji. Na przykład w marcu 2025 roku waloryzacja wyniosła 4,88%, co podniosło minimalną emeryturę do 1970 zł brutto. Dzięki temu osoby, które już pobierają świadczenie, co roku mogą liczyć na jego automatyczne zwiększenie, niezależnie od dodatkowej pracy czy składek.

Czynniki zależne od emeryta obejmują decyzje o kontynuowaniu pracy po osiągnięciu wieku emerytalnego oraz systematyczne zgłaszanie wniosków do ZUS o przeliczenie świadczenia z uwzględnieniem nowych składek. Każdy dodatkowy rok pracy oznacza więcej zgromadzonych składek i większy kapitał emerytalny, co w praktyce może znacząco podnieść miesięczną wypłatę. Dla osób pobierających świadczenie przedemerytalne ma to szczególne znaczenie – nawet jeśli pracują w tym czasie i dorabiają, wysokość przyszłej emerytury rośnie, choć obowiązują limity dorabiania.

Limit dorabiania to określona kwota, którą można zarobić dodatkowo bez utraty świadczenia. W przypadku jego przekroczenia część zasiłku przedemerytalnego może zostać zawieszona, jednak większość seniorów może bez problemu dorabiać w bezpiecznych granicach, zwiększając jednocześnie przyszłe świadczenie emerytalne.

Po osiągnięciu wieku emerytalnego ZUS automatycznie przelicza emeryturę z uwzględnieniem wszystkich zgromadzonych składek i dodatkowych lat pracy. Oznacza to, że nie trzeba składać osobnych wniosków ani obawiać się, że pieniądze „przepadają”. System działa tak, że każdy rok dorabiania i odprowadzania składek przekłada się na realny wzrost świadczenia, a osoby, które aktywnie korzystają z tych możliwości, mogą liczyć na emeryturę wyraźnie wyższą niż osoby, które natychmiast przeszły na świadczenie po osiągnięciu wieku emerytalnego.

 

Emerytura po 40 latach pracy fizycznej – taką kwotę świadczenia wyliczył ZUS

W kontekście wstępnych wyliczeń wysokości świadczenia emerytalnego przypadek pana Marcina z Małopolski jest szczególnie interesujący, bo przez 40 lat wykonywał ciężką pracę fizyczną. Długoletni staż pracy, zwłaszcza w zawodach fizycznych, ma znaczenie przy ustalaniu kapitału początkowego emerytury. Wysokość świadczenia zależy od sumy zgromadzonych składek oraz dalszego średniego trwania życia w momencie przejścia na emeryturę. Osoby, które rozpoczynały pracę przed reformą systemu emerytalnego w 1999 roku, mają dodatkowo uwzględniany kapitał początkowy, co może istotnie wpłynąć na końcową kwotę świadczenia.

W sierpniu 2025 roku ZUS przyznał mężczyźnie emeryturę w wysokości 4650,22 zł brutto, co po odliczeniu zaliczki na podatek dochodowy i składki zdrowotnej daje około 3974 zł netto. Co ważne, w okresie poprzedzającym przejście na emeryturę pobierał świadczenie przedemerytalne, które w 2025 roku – po waloryzacji – wynosi 1993,76 zł brutto. Wcześniej średnia kwota tego świadczenia wynosiła 1902,86 zł brutto, a korzystało z niego około 25,5 tysiąca osób w całej Polsce. 

Dla wielu osób w wieku okołoemerytalnym jest to kluczowe zabezpieczenie finansowe po utracie pracy z przyczyn niezależnych, takich jak likwidacja zakładu czy zwolnienia grupowe. Jednakże eksperci podkreślają, że temat ten wciąż budzi wiele wątpliwości i obaw związanych z obniżeniem emerytury. 

Pobieranie świadczenia przedemerytalnego nie zmniejsza kapitału zgromadzonego w ZUS ani nie obniża przyszłej emerytury. Zwaloryzowana kwota świadczenia pozwala utrzymać względną stabilność dochodów w okresie przejściowym, a zgromadzone wcześniej składki nadal pracują na wysokość przyszłego świadczenia. Co więcej, osoby kontynuujące pracę w czasie pobierania świadczenia przedemerytalnego mogą dodatkowo zwiększyć swój kapitał emerytalny. Każda odprowadzona składka jest doliczana do indywidualnego konta i uwzględniana przy obliczaniu emerytury.

W ostatnich latach wprowadzono także mechanizmy automatycznego przeliczania emerytur po osiągnięciu wieku emerytalnego. Oznacza to, że osoby takie jak pan Marcin nie muszą składać dodatkowych wniosków o doliczenie nowych składek – ZUS sam aktualizuje wysokość świadczenia, uwzględniając wszystkie okresy zatrudnienia i wpłaty. Dla wielu seniorów to istotne uproszczenie i gwarancja, że żaden rok pracy nie zostanie pominięty.

Świadczenie przedemerytalne a przyszłe emerytury – co warto wiedzieć

Świadczenie przedemerytalne przysługuje osobom, które utraciły pracę z przyczyn od nich niezależnych – na przykład w wyniku likwidacji firmy, restrukturyzacji czy zwolnień grupowych – i które do osiągnięcia wieku emerytalnego mają jeszcze kilka lat. To forma zabezpieczenia, która pozwala utrzymać stały dochód w okresie przejściowym i przygotować się do emerytury.

Jak tłumaczy dr Marcin Wojewódka, prezes Instytutu Emerytalnego, pobieranie zasiłku przedemerytalnego w żaden sposób nie zmniejsza przyszłej emerytury. Kapitał zgromadzony w ZUS pozostaje nienaruszony, a wysokość świadczenia jest obliczana w oparciu o sumę składek zgromadzonych w całym okresie aktywności zawodowej. Oznacza to, że osoby pobierające zasiłek przedemerytalny nie muszą obawiać się, że czasowa pomoc finansowa odbije się negatywnie na ich przyszłych świadczeniach.

Eksperci zwracają uwagę, że możliwość podwyższania emerytury nie kończy się w dniu osiągnięcia wieku emerytalnego. Seniorzy, którzy pozostają aktywni zawodowo, mogą regularnie zwiększać swoje świadczenie poprzez dalsze opłacanie składek.  Każdy dodatkowy rok pracy w okresie pobierania świadczenia przedemerytalnego może istotnie podnieść przyszłą emeryturę. Każda wpłacona składka zwiększa kapitał zgromadzony na koncie w ZUS i jest uwzględniana w przeliczeniu świadczenia. W praktyce oznacza to, że osoby, które zdecydują się na częściowe dorabianie lub podjęcie nowej pracy w tym czasie, mogą poprawić swoją sytuację finansową w momencie przejścia na emeryturę.

Warto też pamiętać o tzw. limitach dorabiania – osoby pobierające świadczenie przedemerytalne mogą dodatkowo zarabiać, ale w przypadku przekroczenia określonego progu dochodu z pracy częściowo zawiesza się wypłatę zasiłku. Limit ten jest jednak dość wysoki i większość seniorów może bez problemu dorabiać, zwiększając jednocześnie przyszłe świadczenie.

Co więcej, ZUS automatycznie przelicza emeryturę po osiągnięciu wieku emerytalnego, uwzględniając wszystkie dodatkowe lata pracy i składki. Nie trzeba składać osobnego wniosku ani obawiać się, że pieniądze „przepadają”. Dzięki temu osoby, które pobierały świadczenie przedemerytalne i jednocześnie kontynuowały pracę, często uzyskują wyższe emerytury niż osoby, które od razu przeszły na świadczenie emerytalne.

Eksperci podkreślają też, że planowanie kariery zawodowej w ostatnich latach pracy jest kluczowe. Świadome kontynuowanie zatrudnienia, regularne odprowadzanie składek i monitorowanie wysokości kapitału emerytalnego pozwala maksymalnie wykorzystać okres przedemerytalny i uzyskać godziwe świadczenie po przejściu na emeryturę. W połączeniu z innymi mechanizmami, takimi jak coroczna waloryzacja emerytur, decyzje podejmowane w tym okresie mogą znacząco poprawić komfort finansowy seniorów.