Nawet 493 zł zwrotu za leki. Seniorzy odetchną z ulgą, ale jest jeden warunek

Seniorzy wydają setki złotych miesięcznie na leki

Sytuacja finansowa osób starszych w Polsce, mimo cyklicznych waloryzacji świadczeń, pozostaje napięta. Minimalna emerytura w 2026 roku wynosi 1978,49 zł brutto, co przekłada się na około 1810 zł netto. W zestawieniu z realnymi kosztami życia, kwota ta często okazuje się niewystarczająca, by pokryć wszystkie potrzeby zdrowotne.

Z najnowszego raportu dziennika Fakt wynika, że aż 34 proc. seniorów wydaje na medykamenty od 201 do 500 zł miesięcznie, a co czwarty badany przeznacza na ten cel kwotę przekraczającą 500 zł każdego miesiąca. Przy średniej emeryturze oscylującej wokół 4450–4500 zł brutto (ok. 4050 zł na rękę), takie wydatki są dotkliwe, a dla osób pobierających najniższe świadczenia – wręcz rujnujące.

Warto przypomnieć, że od trzech lat funkcjonuje rozszerzony program darmowych leków dla osób powyżej 65. roku życia. Niestety, nie jest on lekiem na całe zło systemowe. Darmowe są wyłącznie te preparaty, które znajdują się na oficjalnej liście refundacyjnej Ministerstwa Zdrowia. Jeśli lekarz, kierując się stanem zdrowia pacjenta, przepisze lek pełnopłatny, senior musi pokryć 100 proc. jego ceny z własnej kieszeni.

Właśnie w takich lukach systemowych z pomocą przychodzi Program LEK, będący formą zasiłku celowego (świadczenia przyznawanego na konkretny cel bytowy). Choć niektóre gminy wprowadziły go już ponad 20 lat temu, dopiero teraz, w dobie wysokiej presji inflacyjnej, zyskuje on na znaczeniu jako kluczowy element lokalnej polityki społecznej

Program LEK - dla kogo?

Program LEK nie jest jednolity dla całego kraju; jego szczegóły, kwoty dofinansowania oraz kryteria przyznawania zależą od uchwał konkretnych rad miast i gmin. Wspólnym mianownikiem jest jednak to, że realizacją zajmują się Miejskie lub Gminne Ośrodki Pomocy Społecznej.

Przykładowo, w Choroszczy system wsparcia jest ściśle powiązany z dyscypliną płatniczą mieszkańców – aby otrzymać środki, rodzina musi regularnie wnosić opłatę za wywóz nieczystości. Kryterium dochodowe jest tu jednak dość liberalne i wynosi 400 proc. ustawowego progu, co oznacza, że osoba samotna może zarabiać do 4040 zł, a w przypadku rodzin dochód na osobę nie może przekroczyć 3292 zł.

Wysokość wsparcia w Choroszczy i Wasilkowie jest zbieżna i zależy od liczby osób uprawnionych w gospodarstwie domowym. Jedna osoba może otrzymać do 246,90 zł, dwie osoby to już 370,35 zł, a w przypadku trzech lub więcej uprawnionych członków rodziny kwota ta rośnie do 493,80 zł.

Co istotne, dofinansowanie w Choroszczy wypłacane jest raz na dwa miesiące, pod warunkiem, że wydatki na leki w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku wyniosły minimum 50 zł na osobę. Z kolei w Wasilkowie pomoc można otrzymać przy wydatkach przekraczających 30 zł miesięcznie, przy czym progi dochodowe są ustawione nieco niżej – 2525 zł dla singli i 1646 zł na osobę w rodzinie.

Zobacz też: Tak unikniesz podatku od darowizny. Wielu Polaków wciąż o tym nie wie

Jak uzyskać dofinansowanie?

Nieco inny model przyjęła Rawa Mazowiecka, gdzie pomoc jest jeszcze bardziej precyzyjnie stopniowana w zależności od zamożności portfela. W 2026 roku mieszkańcy mogą ubiegać się o zwrot kosztów raz w miesiącu, o ile ich dochód nie przekracza 150 proc. kryterium dochodowego.

Najwyższe możliwe dofinansowanie wynosi 400 zł (pokrycie 100 proc. ceny leków) i przysługuje osobom z dochodami do 1010 zł (samotni) lub 823 zł (w rodzinie). Wraz ze wzrostem dochodów kwota zasiłku maleje do 350 zł, 300 zł, aż po minimalne wsparcie w wysokości 200 zł dla osób samotnych zarabiających 1515 zł.

Aby skorzystać z Programu LEK, niezależnie od lokalizacji, konieczne jest dopełnienie formalności. Podstawą jest posiadanie recepty wystawionej przez lekarza zakładu opieki zdrowotnej oraz faktur potwierdzających poniesione koszty. Program ten nie jest przyznawany „z automatu” – każdorazowo wymaga wizyty w ośrodku pomocy społecznej i złożenia stosownego wniosku. To realne odciążenie domowego budżetu, które sprawia, że pacjenci nie muszą rezygnować z wykupienia przepisanych recept.