Koniec pracy podczas największych upałów. Minister podpisała rozporządzenie

Upały w Polsce przyniosły historyczny rekord. Temperatura przekroczyła 40 stopni

Przełom czerwca i lipca 2026 roku upłynął w Polsce pod znakiem wyjątkowo wysokiej temperatury. Najgorętszy okres przypadł na dni od 27 do 29 czerwca. W wielu regionach termometry wskazywały od 35 do 39 st. C, a fala upałów objęła niemal cały kraj. IMGW informował również o możliwości wystąpienia gwałtownych burz, gradu oraz porywów wiatru dochodzących punktowo do około 90 km/h.

Szczególnie zapisał się 28 czerwca. W Słubicach odnotowano wówczas 40,5 st. C. Według IMGW była to najwyższa temperatura zarejestrowana na polskich stacjach synoptycznych w historii pomiarów. Cały czerwiec został uznany za miesiąc ekstremalnie ciepły. Średnia temperatura obszarowa wyniosła 18,8 st. C, czyli o 2 stopnie więcej niż średnia z lat 1991-2020. W klasyfikacji obejmującej okres od 1951 roku był to trzeci najcieplejszy czerwiec.

Taka pogoda stanowi zagrożenie nie tylko dla dzieci, seniorów i osób przewlekle chorych. Wysoka temperatura szczególnie mocno obciąża ludzi pracujących fizycznie, przebywających na otwartej przestrzeni albo wykonujących obowiązki w słabo wentylowanych pomieszczeniach. Upał może doprowadzić do odwodnienia, omdlenia, udaru słonecznego lub cieplnego oraz oparzeń skóry. Zmniejsza też koncentrację i wydajność, zwiększając ryzyko popełnienia błędu lub spowodowania wypadku przy pracy.

Prawo pracy określa obowiązki pracodawcy. Obecnie nie ma górnej granicy temperatury

Podstawowym dokumentem regulującym sytuację pracowników i pracodawców w Polsce jest Kodeks pracy. Ustawy przyjmuje parlament, a po zakończeniu procesu legislacyjnego podpisuje je prezydent. Bardziej szczegółowe wymagania mogą być natomiast ustalane w rozporządzeniach wydawanych przez upoważnionych ministrów. W przypadku zasad bezpieczeństwa i higieny pracy Kodeks pracy pozwala właściwemu ministrowi określać dodatkowe regulacje dotyczące warunków wykonywania obowiązków zawodowych.

Pracodawca już teraz odpowiada za stan BHP w zakładzie. Musi chronić zdrowie i życie zatrudnionych, właściwie organizować pracę, reagować na zagrożenia oraz dostosowywać podejmowane środki do zmieniających się warunków. Przestrzeganie tych obowiązków kontroluje między innymi Państwowa Inspekcja Pracy.

Obecne regulacje nie wskazują jednak jednej maksymalnej temperatury, po której przekroczeniu każdy zakład musi automatycznie wstrzymać pracę. Pracodawca powinien zapewnić bezpłatne napoje, jeżeli temperatura na stanowisku znajdującym się w pomieszczeniu przekracza 28 st. C. Przy pracy na otwartej przestrzeni obowiązek ten pojawia się po przekroczeniu 25 st. C. Napoje muszą być stale dostępne i wystarczać do zaspokojenia potrzeb pracowników.

Pracodawca może również wprowadzić dodatkowe przerwy, skrócić dzień pracy, zmienić godziny wykonywania obowiązków albo zdecydować o pracy zdalnej, lecz do tej pory nie wynikało to ze sztywnego limitu temperatury. Pracownik ma prawo powstrzymać się od wykonywania obowiązków, jeżeli warunki naruszają przepisy BHP i jednocześnie stwarzają bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia lub życia. Musi jednak niezwłocznie poinformować o tym przełożonego. W takiej sytuacji zachowuje prawo do wynagrodzenia.

Zobacz też: Emerytura przed 60 rokiem życia? Zaskakujące wyniki najnowszego badania

Podpisano rozporządzenie dotyczące pracy w upały. Limit wyniesie 32 lub 35 stopni

Rozporządzenie zmieniające ogólne przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy podpisała 9 lipca 2026 roku minister Agnieszka Dziemianowicz-Bąk. Dokument został ogłoszony 10 lipca pod pozycją 927 i zacznie obowiązywać po upływie sześciu miesięcy, czyli od 11 stycznia 2027 roku. Oznacza to, że nowe zasady nie znajdą jeszcze zastosowania podczas upałów w 2026 roku.

Rozporządzenie wprowadza dwa maksymalne progi. W pomieszczeniach pracy temperatura nie będzie mogła przekraczać 35 st. C, niezależnie od rodzaju wykonywanych obowiązków. W przypadku ciężkiej pracy fizycznej na otwartej przestrzeni granica wyniesie 32 st. C. Nie dotyczy ona więc automatycznie wszystkich osób pracujących na zewnątrz, lecz zajęć wiążących się z określonym wysiłkiem energetycznym. Po faktycznym przekroczeniu odpowiedniego limitu praca co do zasady nie będzie mogła być wykonywana. Sama prognoza zapowiadająca upał nie wystarczy do jej wstrzymania.

Firmy będą musiały reagować jeszcze przed osiągnięciem granicznych wartości. Gdy temperatura w pomieszczeniu przekroczy 28 st. C, pracodawca zastosuje rozwiązania techniczne ograniczające nagrzewanie albo zmieni organizację pracy. Przy ciężkich pracach wykonywanych wewnątrz próg wyniesie 25 st. C. Taka sama temperatura uruchomi obowiązek zastosowania rozwiązań organizacyjnych przy każdej pracy na otwartej przestrzeni. Mogą to być dodatkowe przerwy, skrócenie czasu pracy, zmiana grafiku lub unikanie obowiązków w najgorętszych godzinach.

Nowe prawo przewiduje wyjątki związane między innymi z bezpieczeństwem państwa, ochroną życia, opieką nad pacjentami i zapewnieniem ciągłości podstawowych usług. Nie oznacza więc, że po przekroczeniu wskazanej temperatury każda praca w Polsce zostanie bezwarunkowo zatrzymana.