Iran stawia warunek w Cieśninie Ormuz. Światowy handel mocno to odczuje

Strategiczne ruchy w Zatoce Perskiej

Cieśnina Ormuz, będąca jedynym morskim połączeniem Zatoki Perskiej z otwartymi wodami oceanu, to wąskie gardło globalnego handlu, przez które przepływa około 20 proc. światowej konsumpcji ropy naftowej. Dla rynków finansowych każda destabilizacja w tym regionie jest sygnałem do natychmiastowej ucieczki w stronę bezpiecznych aktywów i gwałtownego wzrostu cen surowców.

Obecna sytuacja jest jednak wyjątkowa, gdyż Teheran zdecydował się na formalne przejęcie kontroli nad ruchem jednostek cywilnych. Decyzją Gwardii Rewolucyjnej każda załoga statku planująca przejście przez ten strategiczny przesmyk musi od teraz uzyskać bezpośrednią zgodę władz Iranu.

To rozwiązanie uderza w fundamenty swobody żeglugi, na której opiera się współczesna wymiana handlowa, zamieniając międzynarodowy szlak wodny w strefę koncesjonowaną przez Korpus Strażników Rewolucji Islamskiej (IRGC).

Dowódca marynarki wojennej IRGC, Alireza Tangsiri, otwarcie przyznał w mediach społecznościowych, że ignorowanie tych nowych wytycznych narazi armatorów na poważne kłopoty, co w języku dyplomacji wojskowej oznacza bezpośrednie zagrożenie ostrzałem lub przejęciem jednostki.

Irańscy dowódcy realizują swoje zapowiedzi

Zapowiedzi irańskich dowódców nie pozostały jedynie w sferze retoryki, o czym boleśnie przekonały się załogi kilku jednostek, które podjęły próbę przepłynięcia cieśniny bez wymaganej aprobaty. W ostatnich dniach doszło do serii brutalnych ataków, które pokazują determinację Teheranu w egzekwowaniu nowych przepisów.

Najtragiczniejszy w skutkach okazał się los masowca Mayuree Naree, pływającego pod banderą Tajlandii. Jednostka została trafiona dwoma pociskami, co doprowadziło do pożaru w maszynowni i konieczności ewakuacji 20 członków załogi; los trzech osób wciąż pozostaje nieznany.

Agresja nie ominęła również większych graczy rynkowych – uszkodzone zostały kontenerowiec ONE Majesty należący do japońskiego giganta Ocean Network Express oraz masowiec Star Gwyneth obsługiwany przez Star Bulk Carriers. Teheran argumentuje, że ataki były odpowiedzią na zignorowanie wezwań do zatrzymania, jednak dla analityków wojskowych to jasny sygnał: Iran jest gotowy na eskalację kinetyczną, byle tylko udowodnić swoją dominację w regionie.

Każdy taki incydent podbija marżę ryzyka w ubezpieczeniach morskich, co w prostej linii przekłada się na koszty transportu towarów, nie tylko energetycznych, ale i konsumpcyjnych, które płyną tym szlakiem do portów na całym świecie.

Zobacz też: Wielki protest sparaliżuje lotniska. Setki lotów mogą zostać odwołane

Nawet kilkadziesiąt ładunków w rejonie Cieśniny Ormuz

Sytuację dodatkowo zaostrzają doniesienia wywiadowcze sugerujące, że Iran nie ogranicza się tylko do ataków rakietowych i abordaży. Amerykańskie stacje CBS News oraz CNN, powołując się na źródła w wywiadzie, poinformowały o rozpoczęciu procesu minowania Cieśniny Ormuz. Do rozmieszczania ładunków wybuchowych Teheran wykorzystuje flotyllę małych łodzi, z których każda jest w stanie przetransportować kilka min produkcji irańskiej, chińskiej lub rosyjskiej.

Choć zasoby min morskich Iranu szacuje się na kilka tysięcy sztuk, na ten moment w wodzie znalazło się kilkadziesiąt ładunków, co oznacza, że proces ten jest wciąż we wczesnej fazie, ale może zostać gwałtownie przyspieszony. Reakcja Waszyngtonu była błyskawiczna i utrzymana w tonie ostatecznym. Donald Trump oświadczył, że choć oficjalnie nie posiada potwierdzenia o zaminowaniu, to ewentualne ładunki muszą zostać natychmiast usunięte pod groźbą konsekwencji, jakich świat dotąd nie widział.

Tak ostre postawienie sprawy stawia obie strony na kursie kolizyjnym, gdzie margines błędu jest bliski zeru. Jeśli Iran nie wycofa się z blokady, a USA zdecydują się na siłowe udrożnienie cieśniny, czeka nas konflikt, który może zredefiniować układ sił na Bliskim Wschodzie.