Emerytura bez ani jednego dnia pracy. W tym przypadku ZUS i tak wypłaci pieniądze

Nawet jeden dzień odprowadzania składek daje możliwość ubiegania się o emeryturę

W polskim systemie emerytalnym obowiązuje zasada, że nawet jeden dzień odprowadzania składek daje prawo do ubiegania się o emeryturę po osiągnięciu wieku emerytalnego (60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn).

Taka sytuacja prowadzi jednak do powstawania tzw. emerytur groszowych, które stały się rosnącym problemem systemowym. Najnowsze dane Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) wskazują, że na początku 2026 roku problem ten dotyczy już ponad 540 tys. osób, co stanowi wzrost o blisko 25 proc. w skali roku.

Rekordziści w tej kategorii otrzymują świadczenia w wysokości zaledwie 2 groszy – dotyczy to m.in. kobiety, która w całym życiu zawodowym legitymowała się tylko jednym dniem pracy na umowie zlecenie. Należy przy tym wyraźnie podkreślić, że bez wypracowania wymaganego stażu (20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn), ZUS nie podwyższy takiego świadczenia do kwoty emerytury minimalnej.

W efekcie seniorzy, którzy nie spełniają warunków stażowych, otrzymują kwoty wyliczone wyłącznie z zebranego kapitału, co często oznacza wypłaty rzędu kilkudziesięciu lub kilkuset złotych miesięcznie.

Rodzicielskie wsparcie i świadczenia honorowe dla seniorów

Istnieją jednak ścieżki, które pozwalają na otrzymanie pełnej emerytury minimalnej mimo zerowego stażu ubezpieczeniowego. Najpopularniejszą z nich jest Rodzicielskie świadczenie uzupełniające, znane jako program „Mama 4 plus”.

Przysługuje ono matkom (po 60. roku życia), które urodziły i wychowały co najmniej czworo dzieci, oraz ojcom (po 65. roku życia) w przypadku śmierci matki lub porzucenia przez nią dzieci. Warunkiem koniecznym jest brak dochodu zapewniającego niezbędne środki utrzymania. Jeśli taka osoba nie wypracowała żadnej emerytury, ZUS wypłaci jej pełną kwotę najniższego świadczenia.

Osobną kategorią jest świadczenie honorowe przyznawane osobom, które ukończyły 100 lat. Ta „premia za wiek” jest wypłacana dożywotnio bez względu na to, czy jubilat posiadał wcześniej prawo do emerytury lub renty. Na początku 2026 roku liczba stulatków pobierających to wsparcie przekroczyła w Polsce 4 tys. osób. Co istotne, dla osób niepobierających wcześniej żadnych świadczeń z ZUS, konieczne jest złożenie wniosku, natomiast emeryci otrzymują ten dodatek z urzędu.

Zobacz też: ZUS zalany wnioskami. Polacy masowo upominają się o pieniądze

Specjalne tryby przyznawania świadczeń przez Premiera i Prezesa ZUS

W sytuacjach skrajnie trudnych lub uzasadnionych szczególnymi zasługami polskie prawo przewiduje mechanizm emerytur specjalnych (wyjątkowych). Świadczenie takie może przyznać Prezes Rady Ministrów na podstawie art. 82 ustawy o emeryturach i rentach z FUS.

Premier ma uprawnienie do przyznania wsparcia w szczególnie uzasadnionych przypadkach, np. za wybitne zasługi w sporcie, kulturze czy działalności publicznej osobom, które nie spełniają standardowych wymogów ustawowych. Wniosek o taką emeryturę może złożyć sam zainteresowany, choć decyzja ma charakter uznaniowy i ostateczny.

Równolegle funkcjonuje emerytura wyjątkowa przyznawana przez Prezesa ZUS. Jest ona dedykowana osobom, które wskutek szczególnych okoliczności (np. długotrwałej choroby lub zdarzeń losowych niezależnych od ich woli) nie mogły wypracować stażu pracy i pozostały bez środków do życia. Aby ubiegać się o takie wsparcie, należy złożyć wniosek wraz z oświadczeniem ERP-15 o stanie majątkowym i rodzinnym. Wysokość emerytury wyjątkowej z ZUS nie może jednak przekroczyć kwoty najniższej emerytury przewidzianej w ustawie.

Ile wynosi emerytura bez lat pracy w 2026 roku? Zgodnie z prognozami rządu, minimalna emerytura od 1 marca 2026 roku ma wzrosnąć do kwoty ok. 1970,98 zł brutto (ok. 1800 zł netto). Do tej samej wysokości waloryzowane są świadczenia w ramach programu „Mama 4 plus”. Z kolei świadczenie honorowe dla stulatków wynosi obecnie niespełna 6,6 tys. zł brutto miesięcznie i również podlega marcowej waloryzacji.