NFZ stawia szpitale pod ścianą. Termin upływa 14 lutego, potem pacjenci mogą otrzymać odmowę

Walentynkowy deadline dla NFZ. Szpitale liczą na miliardy

Rozliczenie nadwykonań stało się jednym z głównych tematów ostatniego posiedzenia Parlamentarnego Zespołu ds. Szpitali Samorządowych w styczniu 2026 roku. Z danych NFZ wynika, że do wypłaty pozostaje gigantyczna kwota – około 4,5 miliarda złotych. Ustawa wyraźnie wskazuje 14 lutego jako termin graniczny, od którego zależy możliwość regulowania bieżących zobowiązań szpitali.

Dla dyrektorów szpitali to nie formalność, lecz moment graniczny, który zadecyduje o tym, czy placówki będą mogły pokryć faktury za leki, sprzęt medyczny, energię oraz wynagrodzenia dla personelu. Zaległe płatności generują długi, które w skali całego kraju sięgają setek milionów złotych. Każde opóźnienie NFZ może więc oznaczać realne zagrożenie dla funkcjonowania szpitali, a w konsekwencji dla bezpieczeństwa pacjentów.

Nadwykonania w praktyce – co to oznacza dla placówek medycznych

Nadwykonania to świadczenia zdrowotne udzielone pacjentom powyżej limitów przewidzianych w kontraktach z NFZ. W praktyce oznacza to, że szpitale leczą pacjentów, nawet jeśli przekroczyły już roczny budżet kontraktowy, kierując się przede wszystkim potrzebą ratowania zdrowia i życia.

Z danych przytoczonych przez TVN24 wynika, że do tej pory Narodowy Fundusz Zdrowia rozliczył prawie 14 mld zł za ubiegły rok, podczas gdy całkowita wartość świadczeń wyniosła 16 mld zł. Pozostałe środki wciąż nie trafiły do placówek medycznych, a zaległości dotyczą nie tylko ostatnich miesięcy roku, lecz także drugiego i trzeciego kwartału. Specjaliści podkreślają, że źródłem problemu jest przewlekłe niedofinansowanie systemu, narastające zobowiązania NFZ oraz brak spójnych reform w finansowaniu ochrony zdrowia.

Nieopłacone nadwykonania oznaczają dla szpitali realne problemy. Narastające długi wobec dostawców sprzętu medycznego i leków, problemy z płynnością finansową oraz utrudnienia w wypłatach dla pracowników. Środki z nadwykonań nie są zazwyczaj przeznaczane na inwestycje czy nowe sprzęty, lecz na utrzymanie codziennej działalności placówek i zapewnienie ciągłości opieki nad pacjentami. Skutki opóźnienia najbardziej odczuwają pacjenci, którzy dopiero zaczynają korzystać z nowych terapii – opóźnione płatności i zaniżone kontrakty ograniczają im dostęp do nowoczesnych metod leczenia, pogłębiając nierówności w systemie opieki zdrowotnej. Dlatego terminowe rozliczenie jest kluczowe dla stabilności całego systemu ochrony zdrowia.

Niepewność finansowa szpitali. Czy środki trafią na czas?

Mimo że ustawowy termin 14 lutego jest jasny, w środowisku medycznym wciąż panuje duża niepewność. W poprzednich latach zdarzały się opóźnienia, a szpitale często musiały walczyć o należności w sądach lub negocjacjach z NFZ. Dyrektorzy placówek, samorządowcy i posłowie z zespołu ds. szpitali uważnie obserwują, czy w tym roku rozliczenia zostaną przeprowadzone terminowo i bez problemów proceduralnych.

Dla setek szpitali w Polsce to nie kwestia "dodatkowego bonusu”, ale podstawowej stabilności finansowej. Bez środków na nadwykonania placówki mogą być zmuszone do ograniczenia świadczeń lub odłożenia inwestycji w infrastrukturę. Dla pacjentów oznacza to realne ryzyko utrudnień w dostępie do leczenia.