Kategoria A na komisji wojskowej. Wyjaśniamy, kiedy mogą cię powołać do wojska
Około 245 tys. osób może zostać objętych kwalifikacją wojskową w 2027 roku. MON przedstawiło projekt rozporządzenia, zgodnie z którym komisje rozpoczną pracę na początku lutego i będą działać do końca maja. Kogo obejmie przyszłoroczna kwalifikacja wojskowa i co następuje po uzyskaniu kategorii A?
Wezwanie przed powiatową komisję lekarską to temat, który co roku wywołuje sporo pytań, szczególnie wśród młodych osób objętych kwalifikacją wojskową. Wielu zastanawia się, co w praktyce oznacza kategoria A wpisana w dokumentach oraz w jakich sytuacjach można spodziewać się wezwania z Wojskowego Centrum Rekrutacji. Nie bez znaczenia pozostaje też kwestia samego doręczenia - pismo może trafić do skrzynki w momencie, którego adresat zupełnie się nie spodziewa.
Machina poborowa rusza co roku. Jak działa kwalifikacja wojskowa w Polsce?
Wojna za wschodnią granicą i zmieniająca się sytuacja bezpieczeństwa w regionie sprawiły, że Polska zaczęła przebudowywać system obronności i wzmacniać swoje siły zbrojne. W 2026 roku łączny wysiłek obronny państwa, obejmujący środki z budżetu oraz Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych, ma wynieść około 200,1 mld zł, co odpowiada 4,81 proc. prognozowanego PKB. To o około 13,5 mld zł więcej niż rok wcześniej.
Jednym z najważniejszych aktów prawnych porządkujących te kwestie stała się Ustawa o obronie Ojczyzny z 11 marca 2022 roku, która zastąpiła wcześniejsze przepisy dotyczące powszechnego obowiązku obrony. Wraz z reformą zmieniła się również organizacja administracji wojskowej - miejsce dawnych Wojskowych Komend Uzupełnień zajęły Wojskowe Centra Rekrutacji (WCR).
Sama kwalifikacja wojskowa nie oznacza jednak powrotu do obowiązkowego poboru znanego z przeszłości. Jej zadaniem jest przede wszystkim aktualizowanie wojskowej ewidencji oraz określenie, czy dana osoba jest zdolna fizycznie i psychicznie do pełnienia służby.
Co roku wzywani są przede wszystkim mężczyźni kończący 19 lat, ale obowiązek może dotyczyć także starszych roczników, jeśli wcześniej nie uregulowały swojego stosunku do służby wojskowej. W przyszłorocznej kwalifikacji wojskowej najliczniejszą grupę będą stanowić mężczyźni z rocznika 2008, którzy w 2027 roku osiągną wiek wymagający stawienia się przed komisją.
Czytaj więcej: Wojsko wyśle wezwania w 2027 roku. Na liście kobiety i osoby po 50. roku życia
Wezwanie może otrzymać także mężczyzna urodzony w latach 2003–2007, jeżeli do tej pory nie został zakwalifikowany pod względem zdolności do służby wojskowej. Na komisję mogą zostać skierowane również kobiety. Dotyczy to m.in. osób posiadających wykształcenie lub kwalifikacje przydatne w wojsku, w tym związane z medycyną, psychologią czy weterynarią.
Zgodnie z projektem rozporządzenia przygotowanym przez Ministerstwo Obrony Narodowej, kwalifikacja wojskowa w 2027 roku ma zostać oficjalnie ogłoszona 15 stycznia i wstępnie objąć około 245 tys. osób. Dokument nie został jeszcze ostatecznie przyjęty - obecnie znajduje się na etapie uzgodnień, dlatego przedstawione założenia, w tym liczba osób objętych procedurą, mogą jeszcze zostać zmienione.
Sama kwalifikacja ma trwać 64 dni robocze - od 1 lutego do 30 kwietnia 2027 r. Osoby podlegające kwalifikacji wojskowej powinny otrzymać wezwanie co najmniej 7 dni przed terminem wskazanym w dokumencie.
Cztery litery jako wyrok zdrowotny. Jakie uprawnienia daje kategoria A?
Postępowanie przed komisją lekarską kończy się wydaniem orzeczenia, w którym osoba zostaje przypisana do jednej z czterech kategorii zdolności do służby wojskowej: A, B, D lub E. Każda z nich określa stan zdrowia i możliwości pełnienia służby w innym zakresie.
Kategoria B oznacza czasową niezdolność do służby, najczęściej związaną z urazem lub schorzeniem, które może ulec poprawie. D wskazuje na niezdolność do służby w czasie pokoju, z określonymi wyjątkami dotyczącymi m.in. niektórych stanowisk w WOT. Z kolei E oznacza trwałą i całkowitą niezdolność do służby zarówno w czasie pokoju, jak i w razie wojny.
Najbardziej pożądaną kategorią pozostaje A, która potwierdza pełną zdolność do czynnej służby wojskowej we wszystkich rodzajach sił zbrojnych. Według danych MON za 2025 rok otrzymało ją około 85 proc. osób poddanych kwalifikacji wojskowej.
Warto przy tym podkreślić, że samo wezwanie na kwalifikację wojskową nie oznacza automatycznego wcielenia do armii. Jest to przede wszystkim formalny etap związany z oceną zdolności do służby i uzupełnieniem wojskowej ewidencji. Mało tego, wbrew powszechnym obawom, sama pieczątka w dokumencie nie oznacza, że osoba z przyznaną kategorią A zostanie natychmiast skierowana do jednostki wojskowej na długie miesiące.
Pasywna rezerwa, powołania na ćwiczenia i terminy wezwań
Osoba, która otrzymała kategorię A, ale nie zdecyduje się dobrowolnie na zasadniczą służbę wojskową ani nie rozpocznie nauki na uczelni wojskowej, zostaje zaliczona do pasywnej rezerwy. W praktyce oznacza to uregulowany stosunek do służby i możliwość normalnego funkcjonowania - pracy, nauki czy prowadzenia życia prywatnego. Nie oznacza to jednak całkowitego zniknięcia z wojskowej ewidencji.
W określonych sytuacjach WCR może wezwać rezerwistę na obowiązkowe ćwiczenia wojskowe. Powołania są planowane na podstawie potrzeb armii i corocznych planów szkoleniowych. W pierwszej kolejności mogą zostać nimi objęte osoby posiadające przydziały mobilizacyjne lub konkretne kwalifikacje i specjalności, których wojsko aktualnie potrzebuje.
Czytaj więcej: Zbierała paragony po klientach. Wyszło na jaw, ile pieniędzy zgarnęła przez 8 miesięcy
Dla osób bez wcześniejszego przeszkolenia wojskowego ryzyko otrzymania wezwania na obowiązkowe ćwiczenia w czasie pokoju jest stosunkowo niewielkie, choć przepisy przewidują taką możliwość. Obowiązek szkoleniowy nie trwa również bezterminowo. W przypadku szeregowych rezerwa pasywna obejmuje osoby do ukończenia 55. roku życia, natomiast dla podoficerów i oficerów granica ta wynosi 63 lata.
Sytuacja zmienia się jednak drastycznie w przypadku mobilizacji lub ogłoszenia stanu wojennego. Wówczas osoby posiadające kategorię A mogą zostać powołane do służby zgodnie z obowiązującymi procedurami.
Obserwuj w Google News
