Wielkie przeliczanie emerytur już od kwietnia. Ci Polacy będą mogli liczyć na wyższe świadczenia

Jak system emerytalny w Polsce uwzględnia długość życia przy obliczaniu świadczeń?

Polski system emerytalny opiera się na matematycznym modelu, w którym wysokość świadczenia jest wypadkową sumy zgromadzonych składek oraz prognozowanego czasu dalszego życia ubezpieczonego. Miesięczna kwota wypłaty zależy bezpośrednio od tego, na ile miesięcy zostanie rozdzielony zgromadzony kapitał, co oznacza, że im krótszy jest prognozowany czas życia, tym wyższa staje się miesięczna emerytura. Należy jednak zaznaczyć, że nie każdy emeryt ma uprawnienia do skorzystania z mechanizmu przeliczenia świadczenia.

W sytuacji, gdy nowe dane demograficzne wskazują na krótszy czas trwania życia niż ten przyjęty w momencie przyznawania świadczenia, ponowne przeliczenie może skutkować podwyższeniem wypłat. Przed podjęciem kroków formalnych zaleca się weryfikację aktualnych tabel GUS oraz pobranie formularza ERPO-01, który jest dostępny na stronie internetowej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Do wniosku o przeliczenie warto dołączyć dokumentację potwierdzającą dodatkowe dochody lub nowo udokumentowane okresy składkowe.

Jak tabele dalszego trwania życia GUS wpływają na wysokość emerytury?

Kluczowym dokumentem kształtującym wysokość świadczeń są tablice dalszego trwania życia, publikowane corocznie przez Główny Urząd Statystyczny. Tabele te, dostępne na oficjalnej stronie stat.gov.pl, określają przewidywaną długość życia dla osób w różnym przedziale wiekowym.

Zgodnie z aktualnymi danymi, tablice obowiązujące od 1 kwietnia 2025 roku do 31 marca 2026 roku wskazują na wzrost średniego dalszego trwania życia, co bezpośrednio przekłada się na wysokość obliczanych świadczeń. Przykładowo, dla osoby 60-letniej wskaźnik ten wzrósł do 266 miesięcy w porównaniu do 264 miesięcy w roku poprzednim, co skutkuje obniżeniem nowo przeliczonej emerytury o około 3-4%. Kolejne zestawienie danych zostanie opublikowane w marcu 2026 roku i zacznie obowiązywać od kwietnia tego samego roku.

Kto może ubiegać się o ponowne przeliczenie emerytury i na jakich zasadach?

• Ponowne przeliczenie emerytury w 2026 roku dotyczy osób, które chcą skorzystać z potencjalnie korzystniejszych tablic trwania życia lub spełniają określone warunki ustawowe. Należy jednak pamiętać, że operacja ta nie zawsze jest opłacalna dla świadczeniobiorcy, a Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie dokonuje takich zmian z urzędu.
• O zmianę wysokości świadczenia mogą ubiegać się osoby kontynuujące pracę zawodową po przejściu na emeryturę, co pozwala na doliczenie nowych składek do podstawy obliczenia. Prawo to przysługuje również emerytom, którzy pozyskali nowe dowody zatrudnienia, takie jak świadectwa pracy wpływające na kapitał początkowy, oraz kobietom, które przed 1999 rokiem przebywały na urlopach wychowawczych.

Jak złożyć wniosek o ponowne przeliczenie emerytury i ile trwa jego rozpatrzenie?

Procedura wymaga złożenia oficjalnego wniosku w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych, który udostępnia w tym celu gotowe wzory dokumentów. Przed dopełnieniem formalności zaleca się konsultację z doradcą emerytalnym lub sprawdzenie oficjalnych informacji w placówce ZUS, aby upewnić się co do zasadności takiego kroku.

Wniosek można dostarczyć osobiście do najbliższego oddziału instytucji lub przesłać drogą elektroniczną za pośrednictwem Platformy Usług Elektronicznych (PUE) ZUS. Dokument musi zawierać kompletne dane osobowe, w tym numer PESEL, adres zamieszkania, numer pobieranego świadczenia oraz wskazanie konkretnego powodu prośby o przeliczenie.

ZUS ma 60 dni na wydanie decyzji w sprawie złożonego formularza. W celu wstępnej oceny opłacalności wniosku emeryci mogą skorzystać z kalkulatora dostępnego na platformie PUE ZUS lub skonsultować się z doradcą, co pozwala uniknąć niekorzystnych zmian w wysokości otrzymywanych kwot.