W tym wypadku od PIT możesz odliczyć wydatki na leki i rehabilitację. Mało kto zdaje sobie sprawę

Skomplikowany system podatkowy w Polsce

Polski system podatkowy, choć często krytykowany za stopień skomplikowania, opiera się na dwóch głównych filarach zasilających kasę państwową: podatkach pośrednich, takich jak VAT i akcyza, oraz bezpośrednich, do których należy PIT. To właśnie podatek dochodowy od osób fizycznych budzi najwięcej emocji, gdyż bezpośrednio uszczupla comiesięczne wynagrodzenia milionów Polaków. Jak wynika z szacunkowych danych Ministerstwa Finansów dotyczących wykonania budżetu, wpływy z PIT w 2024 roku zbliżyły się do poziomu 100 miliardów złotych, stanowiąc istotny, choć nie dominujący składnik dochodów państwa.

Dla przeciętnego podatnika, oddającego fiskusowi 12 lub 32 procent swoich dochodów po przekroczeniu progu podatkowego, każda możliwość legalnego obniżenia tej daniny jest na wagę złota. Warto zrozumieć, że konstrukcja podatku dochodowego nie służy wyłącznie gromadzeniu środków na wydatki publiczne, ale pełni również funkcję stymulacyjną i socjalną. Ustawodawca, wprowadzając katalog ulg i odliczeń, realizuje określone cele społeczne, wspierając rodziny wychowujące dzieci, promując cyfryzację czy właśnie pomagając osobom borykającym się z problemami zdrowotnymi.

Niestety, niska świadomość ekonomiczna sprawia, że wiele z tych instrumentów pozostaje niewykorzystanych. Podatnicy często skupiają się na najpopularniejszych rozwiązaniach, takich jak ulga na dziecko czy termomodernizacja, pomijając preferencje, które wymagają nieco więcej zachodu przy dokumentowaniu wydatków, a które mogą przynieść wymierne korzyści finansowe. W obliczu inflacji, która w ostatnich latach mocno nadszarpnęła siłę nabywczą pieniądza, ignorowanie takich możliwości jest po prostu nieopłacalne.

W ten sposób można obniżyć podatek

Ulgi podatkowe w polskim systemie dzielą się na dwie główne kategorie: odliczenia od dochodu oraz odliczenia od podatku. Pierwsza grupa, do której zalicza się omawiana preferencja, pomniejsza kwotę, od której naliczana jest danina, co w efekcie prowadzi do niższego zobowiązania końcowego lub wyższego zwrotu nadpłaty. W kontekście zdrowia kluczową rolę odgrywa ulga rehabilitacyjna.

Choć jej nazwa może sugerować, że jest przeznaczona wyłącznie na zabiegi fizjoterapeutyczne czy turnusy w sanatoriach, jej zakres jest znacznie szerszy i obejmuje również codzienne, prozaiczne wydatki, które w skali roku urastają do niebagatelnych kwot. Dane z rynku farmaceutycznego są w tym zakresie bezlitosne i pokazują skalę obciążeń, z jakimi mierzą się polscy pacjenci. Jak wskazują analizy rynkowe, łączne wydatki na farmaceutyki są ogromne, a wartość ta systematycznie rośnie. Szczególnie dotkliwe są wydatki na leki przyjmowane stale, które dla seniorów i osób przewlekle chorych stanowią jedną z głównych pozycji w domowym budżecie.

Z raportów branżowych wynika, że duża część społeczeństwa, zwłaszcza w grupie wiekowej 60 plus, wydaje na farmaceutyki ponad tysiąc złotych rocznie. To właśnie w tej grupie potencjał do skorzystania z odliczeń jest największy, a jednocześnie wiedza o przysługujących prawach często najniższa. Ulga rehabilitacyjna w części dotyczącej leków pozwala na odzyskanie części tych nakładów, działając jako swoisty bufor finansowy dla osób najbardziej potrzebujących wsparcia w walce z chorobą.

Zobacz też: Taki zestaw od Igi Świątek na licytacji WOŚP. Cena już jest z kosmosu, a to jeszcze nie koniec aukcji

Polacy nie pamiętają o tej uldze podatkowej

Sedno omawianego mechanizmu, o którym szerzej informuje m.in. portal PulsHR, tkwi w specyficznym sposobie obliczania kwoty podlegającej odliczeniu. Ustawodawca przyjął zasadę, że w ramach ulgi rehabilitacyjnej odliczeniu podlegają wydatki na leki, o ile lekarz specjalista stwierdzi, że osoba niepełnosprawna powinna stosować je stale lub czasowo. Kluczowy jest tutaj limit finansowy, który wynosi 100 złotych miesięcznie. Nie oznacza to jednak, że odliczamy tylko kwotę 100 złotych.

Wręcz przeciwnie, odliczeniu podlega nadwyżka ponad tę kwotę w danym miesiącu. Jeśli więc pacjent w styczniu wydał na leki 350 złotych, to w zeznaniu podatkowym może uwzględnić kwotę 250 złotych. W przypadku wydatków rzędu 90 złotych odliczenie nie przysługuje, ale przy kumulacji zakupów w jednym miesiącu korzyść może być znacząca. Należy wyraźnie podkreślić, że beneficjentami tego rozwiązania mogą być wyłącznie osoby posiadające orzeczenie o niepełnosprawności (lub równoważne, np. decyzję o rencie) oraz podatnicy mający takie osoby na swoim utrzymaniu. To istotne zastrzeżenie, które chroni system przed nadużyciami, ale jednocześnie obejmuje bardzo szeroką grupę społeczną.

Aby skorzystać z preferencji, konieczne jest skrupulatne gromadzenie dokumentacji. Podstawą są imienne dowody zakupu, najczęściej recepty lub zaświadczenie od lekarza specjalisty, które jednoznacznie identyfikują kupującego. Sumując miesięczne nadwyżki z całego roku, kwota odliczenia od dochodu może sięgnąć kilkuset, a w skrajnych przypadkach nawet kilku tysięcy złotych, co przy zastosowaniu odpowiedniej stawki podatkowej przekłada się na realny zwrot gotówki na konto. Warto więc przed wysłaniem PIT dokładnie przeanalizować domowe archiwum wydatków medycznych. Warto jednak pamiętać, że odliczeniu nie podlegają leki pochodzące z:

• zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych,
• zakładowego funduszu aktywności,
• PFRON,
• NFZ,
• zakładowego funduszu świadczeń socjalnych,
• lub zwrócone podatnikowi w całości w jakiejkolwiek formie.