Nowe przywileje dla górników. Chodzi o emeryturę, projekt już w Sejmie

Emerytura górnicza i spór o interpretację przepisów

System emerytalny w Polsce przewiduje szczególne rozwiązania dla osób pracujących w warunkach uznawanych za szczególnie trudne. Wśród nich znajduje się grupa wykonująca pracę pod ziemią. To właśnie w jej przypadku obowiązują odrębne zasady dotyczące nabywania prawa do świadczenia.

Kluczowe znaczenie ma zapis o wykonywaniu pracy „stale i w pełnym wymiarze czasu pracy”. W praktyce każdy dzień, który nie spełnia tego kryterium, może mieć znaczenie przy ustalaniu uprawnień. Organy rentowe, w tym Zakład Ubezpieczeń Społecznych, konsekwentnie stoją na stanowisku, że do stażu pracy w szczególnych warunkach można zaliczyć wyłącznie okres faktycznego wykonywania obowiązków pod ziemią.

Wątpliwości pojawiają się wtedy, gdy pracownik korzysta z ustawowych uprawnień do zwolnienia od pracy. Formalnie pozostaje zatrudniony, ale nie wykonuje pracy w wymaganych warunkach. Czy w takiej sytuacji okres ten powinien wpływać na przyszłe świadczenie? To pytanie od lat powraca w środowisku zawodowym i w debacie publicznej.

Honorowe krwiodawstwo a staż pracy. Dni wolne, które budzą kontrowersje

Zgodnie z obowiązującymi przepisami honorowi dawcy krwi mają prawo do zwolnienia od pracy w dniu oddania krwi oraz w dniu następnym, a także na czas badań lekarskich. Co istotne, zwolnienie to przysługuje z zachowaniem prawa do wynagrodzenia i wlicza się do okresu zatrudnienia.

Problem polega na tym, że okres ten nie jest traktowany jako czas faktycznej pracy pod ziemią przy ustalaniu prawa do szczególnego świadczenia. W efekcie osoba angażująca się w działalność prospołeczną może napotkać ograniczenia przy ustalaniu wymaganego stażu.

Podczas sejmowej debaty padły jednoznaczne słowa.

To projekt, który nie jest ani kontrowersyjny, ani ideologiczny – stwierdziła dziś w Sejmie posłanka Agnieszka Maria Kłopotek z klubu parlamentarnego PSL–Trzecia Droga.

W dalszej części wystąpienia zwróciła uwagę na praktyczne konsekwencje obowiązujących regulacji:

W praktyce oznacza to, że górnik-krwiodawca, który regularnie oddaje krew może być zmuszony do dłuższej pracy pod ziemią, tylko dlatego, że skorzystał z uprawnienia, które państwo samo mu przyznało – to nie jest ani logiczne, ani sprawiedliwe – podkreśliła posłanka Agnieszka Maria Kłopotek podczas wystąpienia w Sejmie.

Środowiska zawodowe od lat wskazują, że w niektórych przypadkach nawet kilka dni może przesądzić o możliwości skorzystania z uprawnień w danym roku. Czy ustawodawca zdecyduje się doprecyzować przepisy i zakończyć wieloletni spór interpretacyjny?

Wliczanie dni oddania krwi do stażu pod ziemią. Konkretna zmiana w ustawie o emeryturach i rentach z FUS

Projekt rozpatrywany podczas 51. posiedzenia Sejmu dotyczy nowelizacji ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Chodzi o doprecyzowanie przepisów w taki sposób, aby dni zwolnienia od pracy w celu oddania krwi były zaliczane do okresów pracy górniczej wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy pod ziemią.

Obecnie prawo do emerytury górniczej bez względu na wiek przysługuje pracownikom, którzy wykonywali pracę pod ziemią przez co najmniej 25 lat. Do tego okresu można doliczyć m.in.:

• okresy niezdolności do pracy z tytułu wypadku przy pracy,
• okresy choroby zawodowej,
• czas pobierania zasiłku chorobowego lub świadczenia rehabilitacyjnego,
• w określonych przypadkach okresy oddelegowania.

Nie uwzględnia się natomiast dni wolnych związanych z honorowym oddawaniem krwi. Projektowana zmiana ma sprawić, że okres ten będzie traktowany na równi z pracą pod ziemią przy ustalaniu prawa do wcześniejszej emerytury.

Autorzy nowelizacji przekonują, że rozwiązanie nie wpłynie negatywnie na stabilność systemu emerytalnego ani na sytuację pracodawców. Ma natomiast uporządkować wątpliwości interpretacyjne i wyeliminować sytuację, w której aktywność prospołeczna prowadzi do wydłużenia okresu pracy w szczególnie trudnych warunkach.

Projekt odpowiada na postulaty zgłaszane od lat przez górnicze związki zawodowe. Jeśli przepisy zostaną przyjęte, dni związane z krwiodawstwem będą wprost wliczane do wymaganego stażu pracy pod ziemią.

Rozpatrywany w Sejmie projekt może oznaczać istotną zmianę dla części pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach. Wliczanie dni honorowego krwiodawstwa do 25-letniego stażu pod ziemią uporządkuje interpretację przepisów i może skrócić okres aktywności zawodowej tych, którzy łączą pracę z działalnością prospołeczną. Ostateczna decyzja zależy od dalszych prac parlamentarnych.