Katarzyna Skrzynecka ujawniła wysokość przyszłej emerytury. Kwota może zaskoczyć wielu Polaków

Pułapka wolnego zawodu w systemie emerytalnym

Katarzyna Skrzynecka w jednym z ostatnich wywiadów postanowiła opowiedzieć o sprawie, która zaskoczyła wielu jej fanów. Aktorka ujawniła, jaką prognozę emerytalną otrzymała z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Dokument, który trafił do niej z ZUS, pokazuje, na jakie świadczenie mogłaby liczyć w przyszłości. Kwota, o której wspomniała, jest jednak co najmniej zastanawiająca i dla wielu osób może brzmieć wręcz niewiarygodnie. 

Choć sytuacja znanej artystki wzbudziła duże zainteresowanie w mediach i wśród internautów, nie jest to odosobniony przypadek. Z podobnymi problemami mierzy się wiele osób wykonujących wolne zawody, w których dominują nieregularne formy zatrudnienia. Dotyczy to między innymi artystów, twórców czy osób pracujących na umowach cywilnoprawnych. Ich przyszłe świadczenia emerytalne często okazują się znacznie niższe, niż mogłoby się wydawać na pierwszy rzut oka.

Pułapka wolnego zawodu w systemie emerytalnym

Problem niskich świadczeń emerytalnych w świecie artystycznym wynika bezpośrednio z charakterystyki zatrudnienia w tym sektorze. Aktorzy, piosenkarze czy tancerze rzadko pracują na standardowych umowach o pracę, które gwarantują regularne odprowadzanie składek emerytalnych. Dominującym modelem są kontrakty impresaryjne oraz umowy cywilnoprawne, głównie umowy o dzieło, które do niedawna w ogóle nie podlegały pod ZUS. W praktyce oznacza to, że mimo intensywnej pracy przez dekady, na indywidualnych kontach ubezpieczonych w ZUS gromadzi się jedynie ułamek kwot, które odkładają pracownicy etatowi.

System emerytalny oparty na zdefiniowanej składce jest bezlitosny dla osób, które w okresie największej aktywności zawodowej korzystały z form opodatkowania omijających ubezpieczenia społeczne. Często zdarza się, że artyści, skupieni na bieżącej działalności twórczej, nie opłacali dobrowolnych składek, co na jesieni życia skutkuje drastycznym zderzeniem z rzeczywistością finansową. Obecnie trwają prace nad ustawą o zabezpieczeniu społecznym artystów zawodowych, która ma systemowo uregulować te kwestie, jednak proces legislacyjny od lat napotyka na opóźnienia.

Groszowe świadczenie Katarzyny Skrzyneckiej

W polskim systemie funkcjonuje pojęcie emerytury minimalnej, która od 1 marca 2026 roku po waloryzacji wzrosła do poziomu 1 978,49 PLN brutto. Prawo do tak wyliczonego świadczenia nie jest jednak powszechne. Aby ZUS wyrównał niską emeryturę do poziomu minimum, ubezpieczony musi wykazać się odpowiednim stażem pracy — dla kobiet wynosi on 20 lat, a dla mężczyzn 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych. W przypadku braku wymaganego stażu ZUS wypłaca jedynie wyliczoną kwotę wynikającą ze zgromadzonego kapitału, co prowadzi do powstawania tak zwanych emerytur groszowych. Skala tego zjawiska w Polsce dynamicznie rośnie. Z danych ZUS wynika, że liczba osób pobierających świadczenia niższe od minimalnego wzrosła z niespełna 24 tysięcy w 2011 roku do ponad 430 tysięcy obecnie.

Katarzyna Skrzynecka, mimo statusu jednej z najpopularniejszych artystek w kraju, otrzymała z ZUS prognozę, która stała się symbolem trudnej sytuacji finansowej twórców. Aktorka przyznała, że wyliczona dla niej kwota to zaledwie 34,87 PLN miesięcznie. Choć kwota ta wydaje się szokująca, Skrzynecka podkreśla, że od lat jest ona na podobnym, rażąco niskim poziomie, co wynika z braku stałego etatu w teatrach i pracy opartej wyłącznie na konkretnych kontraktach za dane role czy występy. Gwiazda zaznacza, że prognoza ta nie napawa optymizmem, ale też nie jest dla niej zaskoczeniem, biorąc pod uwagę charakter jej drogi zawodowej.

Świadoma niewydolności państwowego systemu w jej przypadku, artystka już dawno podjęła decyzję o samodzielnym zabezpieczeniu swojej przyszłości. Katarzyna Skrzynecka regularnie i sumiennie odkłada środki na prywatne fundusze emerytalne oraz inwestuje, aby uniknąć finansowej zależności od ZUS. Jej postawa jest przykładem dla innych osób wykonujących wolne zawody, że w obecnym systemie prawnym liczenie wyłącznie na państwowe świadczenie bez wykazania wymaganego stażu pracy może zakończyć się otrzymaniem kwoty, która, jak sama ironicznie zauważyła, ledwo wystarczyłaby na symboliczne drobiazgi.