Awarii wodomierzy da się uniknąć. Właściciele nieruchomości nie mogą tego zlekceważyć

Dlaczego przedsiębiorstwa wodociągowe przypominają o obowiązku zabezpieczenia wodomierzy przed nadchodzącymi mrozami?

Przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjne na terenie całego kraju, w tym jednostki w Gliwicach oraz Przeciszowie, systematycznie przypominają o konieczności realizacji tego istotnego obowiązku. Warto odnotować, że Centralny Wodociąg Żuławski przygotował szczegółowe wskazówki techniczne w tym zakresie, a Gminny Zakład Wodociągów i Kanalizacji w Przeciszowie wskazuje: 

Przypominamy o konieczności zabezpieczenia wodomierza przed mrozem, aby uniknąć jego uszkodzeniu. W tym celu należy zaizolować go wraz z rurami za pomocą materiałów takich jak styropian, wełna mineralna lub pianka termoizolacyjna, a także sprawdzić, czy temperatura w pomieszczeniu jest odpowiednia.

Adresatami wymogu ochrony wodomierzy przed działaniem niskich temperatur są właściciele i zarządcy nieruchomości, co dotyczy również obiektów takich jak altany działkowe czy place budowy. Kluczowym parametrem jest tu temperatura w pomieszczeniu z instalacją, która powinna wynosić co najmniej +4°C. Jak podaje w swoim komunikacie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w Gliwicach: «Temperatura w pomieszczeniu, gdzie znajduje się wodomierz i instalacja wodociągowa, powinna wynosić co najmniej +4°C. Zaniedbanie tej kwestii, zwłaszcza w przypadku wodomierzy umieszczonych w nieogrzewanych piwnicach lub studniach wodomierzowych, może skutkować uszkodzeniem urządzenia. W efekcie może dojść do rozszczelnienia instalacji, zalania pomieszczeń, a nawet przerwy w dostawie wody».

Należy podkreślić, że uszkodzony mechanizm pomiarowy może skutkować nieprawidłowymi odczytami, wskazującymi błędne wartości zużycia wody.

Jaka jest podstawa prawna odpowiedzialności za niezawodne działanie wodomierza?

Obowiązek zapewnienia niezawodnego działania wodomierza spoczywa bezpośrednio na właścicielach i zarządcach nieruchomości. Do kategorii odbiorców usług, objętych tym wymogiem na podstawie pisemnej umowy, zalicza się zarówno właścicieli domów jednorodzinnych, jak i podmioty zarządzające budynkami wielorodzinnymi, na przykład spółdzielnie mieszkaniowe.

Fundamentem prawnym omawianej odpowiedzialności, w tym konkretnie obowiązku zapewnienia niezawodnego działania urządzenia, jest art. 5 ust. 2 Ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz.U. z 2023 r., poz. 537).

Wspomniana ustawa nakłada na odbiorców usług pełną odpowiedzialność za niezawodne funkcjonowanie posiadanych instalacji i przyłączy wodociągowych. Zgodnie z przepisami, odbiorca odpowiada za stan techniczny włącznie z urządzeniem pomiarowym, chyba że zawarta umowa o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków stanowi inaczej.

Jakie są najczęstsze konsekwencje niedopełnienia obowiązku zabezpieczenia wodomierza przed mrozem?

Zaniechanie działań prewencyjnych może prowadzić do uszkodzenia urządzenia pomiarowego oraz generować poważne problemy z funkcjonowaniem całej instalacji wodociągowej. Podstawowym celem zabezpieczenia, w tym weryfikacji odpowiedniej temperatury w pomieszczeniu, jest właśnie uniknięcie fizycznej degradacji sprzętu.

Jedną z najczęstszych konsekwencji braku odpowiedniej ochrony termicznej jest ustanie rejestracji przepływu, spowodowane uszkodzeniem mechanizmu przez lód, czemu często towarzyszą widoczne pęknięcia lub wybrzuszenia obudowy. W dalszej perspektywie zaniedbanie to może skutkować rozszczelnieniem instalacji, zalaniem pomieszczeń oraz przerwą w dostawie wody.

Zamarznięta woda potrafi całkowicie zablokować przepływ, uniemożliwiając korzystanie z sieci, co jest zjawiskiem uciążliwym, a wycieki prowadzą do dodatkowych strat materialnych w zalanych pomieszczeniach. Skutki te są kosztowne, a pełną odpowiedzialność za naprawy i powstałe straty ponosi właściciel lub zarządca budynku.

Kto ponosi odpowiedzialność finansową za uszkodzenia wodomierza spowodowane mrozem?

Właściciele i zarządcy nieruchomości muszą liczyć się z faktem, że niedopełnienie obowiązku zabezpieczenia wodomierza przed mrozami grozi poważną odpowiedzialnością finansową. Zlekceważenie zaleceń technicznych skutkuje wymiernymi konsekwencjami ekonomicznymi dla odbiorcy usług, co wiąże się z groźbą dotkliwych sankcji.

Wśród bezpośrednich skutków finansowych zaniedbań wymienia się kosztowne naprawy oraz konieczność wymiany urządzenia, a ponadto mogą pojawić się spory z dostawcą mediów dotyczące rozliczeń za zużycie.

Kwestie te reguluje Rozporządzenie Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z 27 lutego 2018 r., które w paragrafie 18 określa procedury na wypadek nieprawidłowego działania wodomierza głównego. Zgodnie z tym aktem, ilość pobranej wody ustala się na podstawie średniego zużycia z trzech miesięcy poprzedzających usterkę, a w przypadku braku takich danych – w oparciu o średnie zużycie z analogicznego okresu roku poprzedniego. Alternatywnie, gdy brak jest dostępnych danych historycznych, stosuje się metodę przemnożenia średniego miesięcznego zużycia z roku ubiegłego przez liczbę miesięcy funkcjonowania wodomierza.