Te osoby nie dostaną 13. emerytury. Ustawa wskazuje jasno

Waloryzacja 2026 i nowa kwota trzynastki. Ile wpłynie na konto?

Po oficjalnym ogłoszeniu wskaźnika waloryzacji na poziomie 5,3 proc., sytuacja finansowa emerytów w 2026 roku stała się jasna. Podstawa trzynastej emerytury jest zawsze równa najniższej emeryturze obowiązującej od 1 marca. W nadchodzącym roku kwota ta wzrośnie do 1 978,49 zł brutto.

Dla seniora oznacza to realny wpływ na domowy budżet. To wzrost o niemal 100 zł w porównaniu do roku ubiegłego. Pieniądze te zostaną wypłacone automatycznie wraz z kwietniową emeryturą lub rentą. Nie trzeba składać żadnych wniosków do ZUS czy KRUS – system sam wygeneruje listę uprawnionych, o ile nie znajdują się oni w grupie objętej restrykcjami.

Kto nie dostanie trzynastej emerytury w 2026 roku? Cztery kluczowe grupy

Mimo powszechnego przekonania, "trzynastka" nie jest świadczeniem dla każdego seniora. Ustawa o dodatkowym rocznym świadczeniu pieniężnym precyzyjnie wskazuje, kto zostaje z systemu wyłączony. Największym zaskoczeniem dla wielu jest fakt, że prawo do pieniędzy tracą osoby o szczególnym statusie prawnym lub sportowym.

Na liście wykluczonych znajdują się:

• Sędziowie i prokuratorzy w stanie spoczynku: Formalnie nie pobierają oni emerytury z funduszu powszechnego, lecz uposażenie. To sprawia, że nie przysługuje im ani trzynasta, ani czternasta emerytura.
   
• Medaliści olimpijscy: Osoby pobierające tzw. emeryturę sportową (świadczenie honorowe) nie są traktowane jak emeryci w rozumieniu ustawy o trzynastkach.
   
• Osoby z zawieszonym świadczeniem przedemerytalnym: Jeśli Twoje dochody z pracy przekroczą limity, a wypłata świadczenia zostanie wstrzymana na dzień 31 marca 2026, stracisz prawo do dodatku.
   
• Spadkobiercy osób zmarłych przed terminem: Jeśli senior umrze przed dniem nabycia prawa do wypłaty w kwietniu, pieniądze przepadają i nie wchodzą do masy spadkowej.

Pułapka dla dorabiających i zasada jednej wypłaty

Dla osób pobierających świadczenia przedemerytalne kluczowy jest marzec. Jeśli na dzień 31 marca 2026 Twoje świadczenie będzie zawieszone z powodu wysokich zarobków (przekroczenie 130 proc. przeciętnego wynagrodzenia), ZUS nie przeleje Ci dodatkowych 1978,49 zł.

Warto również pamiętać o zasadzie "jednego świadczenia". Jeśli pobierasz jednocześnie własną emeryturę oraz rentę rodzinną po małżonku, otrzymasz tylko jedną trzynastkę. ZUS wypłaci ją przy świadczeniu wyższym lub wskazanym jako podstawowe. Nie można złożyć wniosku o przyznanie dwóch trzynastek – przepisy jednoznacznie wykluczają taką możliwość.

Jak sprawdzić swoje prawo do trzynastki? Instrukcja krok po kroku

Jeśli masz wątpliwości, czy w kwietniu 2026 roku zobaczysz dodatkowe środki, wykonaj poniższe kroki:

1. Zweryfikuj rodzaj swojego świadczenia: Sprawdź w decyzji z ZUS/KRUS, czy pobierasz emeryturę/rentę powszechną, czy świadczenie honorowe lub uposażenie stanowe.
    
2. Kontroluj przychody w marcu: Jeśli dorabiasz do świadczenia przedemerytalnego, upewnij się, że Twoje zarobki nie spowodują zawieszenia wypłaty na dzień 31 marca.
    
3. Sprawdź konto PUE ZUS: Pod koniec marca na platformie internetowej pojawi się informacja o naliczonej waloryzacji oraz przysługującej trzynastce.
    
4. Czekaj na kwietniowy termin: Pieniądze przyjdą tym samym kanałem co zwykle (poczta lub przelew na konto).

Źródło: BiznesINFO.pl/Ustawa o dodatkowym rocznym świadczeniu pieniężnym dla emerytów i rencistów/Komunikat Prezesa GUS z dnia 9 lutego 2026 r. w sprawie wskaźnika waloryzacji/Dane Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) dotyczące limitów dorabiania.