Darmowe badania dla seniorów w całej Polsce. Można z nich korzystać co 3 lata
Nie wszyscy Polacy zdają sobie sprawę, że mogą skorzystać z darmowych badań. Aby tak się stało należy mieć skończone 50 lat. Świadczenie realizowane przez placówki podstawowej opieki zdrowotnej (POZ) pozwala na regularną ocenę stanu organizmu i wczesne wykrywanie chorób.
Polacy mają możliwość skorzystania z bezpłatnego pakietu badań profilaktycznych w ramach rządowego programu „Moje Zdrowie”. Osoby po 50. roku życia mogą wykonywać bilans zdrowia raz na trzy lata, a zakres diagnostyki jest dopasowany do indywidualnego profilu ryzyka pacjenta.
Darmowe badania dla seniorów
Program „Moje Zdrowie” finansowany jest ze środków publicznych i skierowany do osób ubezpieczonych w NFZ, które ukończyły co najmniej 20 lat (decyduje rok urodzenia). Częstotliwość korzystania z badań zależy od wieku:
- Osoby w wieku 20–49 lat mogą wykonać bilans raz na 5 lat;
- Osoby w wieku 50 lat i więcej mają prawo do darmowych badań raz na 3 lata.
Procedura rozpoczyna się od wypełnienia ankiety zdrowotnej – można to zrobić samodzielnie przez Internetowe Konto Pacjenta, w aplikacji mojeIKP lub stacjonarnie w swojej przychodni POZ. Pytania dotyczą m.in. stylu życia, sposobu odżywiania, nałogów, aktywności fizycznej, schorzeń w rodzinie oraz samopoczucia psychicznego. Na tej podstawie placówka POZ ustala indywidualny zakres badań i powinna skontaktować się z pacjentem w ciągu 30 dni. Należy pamiętać, że warunkiem koniecznym jest posiadanie wybranego lekarza lub pielęgniarki POZ, a przychodnia wystawia zlecenie w swoim systemie (nie pojawia się ono jako standardowe e-skierowanie na IKP).

Dodatkowe testy dla osób po 50. i 60. roku życia
Podstawowy pakiet diagnostyczny dostępny w programie obejmuje: morfologię krwi, oznaczenie poziomu glukozy, badanie kreatyniny wraz z wskaźnikiem eGFR (ocena pracy nerek), lipidogram (cholesterol całkowity, LDL, HDL, triglicerydy), badanie TSH (praca tarczycy) oraz ogólne badanie moczu. W zależności od odpowiedzi w ankiecie zakres ten może zostać rozszerzony m.in. o próby wątrobowe (ALAT, ASPAT, GGTP) czy badanie anty-HCV.
Dla starszych grup wiekowych przewidziano diagnostykę celowaną:
- Mężczyźni po 50. roku życia mogą otrzymać badanie poziomu PSA całkowitego (diagnostyka chorób prostaty);
- Osoby po 50. roku życia mogą wykonać test na krew utajoną w kale metodą immunochemiczną (FIT-OC);
- Seniorzy po 60. roku życia – w przypadku wskazania w ankiecie – mogą zostać poddani wstępnej ocenie pamięci i funkcji poznawczych za pomocą testu Mini-Cog.
Ponadto w ramach oceny ryzyka sercowo-naczyniowego stosuje się skale SCORE2, SCORE2-OP lub SCORE2-Diabetes. Program przewiduje również jednorazowe w ciągu życia oznaczenie lipoproteiny(a) w celu oceny ryzyka miażdżycy, jednak to konkretne badanie skierowane jest do osób w wieku od 20 do 40 lat.
Indywidualny Plan Zdrowotny i dalsze leczenie w POZ
Samo pobranie krwi i wykonanie testów laboratoryjnych nie kończy procedury. Zwieńczeniem programu jest wizyta podsumowująca w przychodni POZ, przeprowadmana przez lekarza, pielęgniarkę lub położną. Podczas spotkania personel sprawdza parametry życiowe (ciśnienie, tętno, wzrost, wagę) oraz szczegółowo omawia z pacjentem wyniki badań i odpowiedzi z ankiety.
Na tej podstawie dla pacjenta tworzony jest indywidualny plan zdrowotny, zawierający zalecenia dotyczące diety, aktywności, szczepień czy rzucenia nałogów. Jeśli wyniki wykryją nieprawidłowości, dalsza diagnostyka i leczenie przebiegają w standardowym trybie opieki medycznej. Co istotne, udział w programie „Moje Zdrowie” nie blokuje dostępu do innych badań profilaktycznych ani świadczeń finansowanych przez NFZ. Dodatkowe informacje na temat programu opublikowano na portalu pacjent.gov.pl.