Chciał zainstalować fotowoltaikę w bloku. Spółdzielnia podała go do sądu, "litania przestępstw"

Balkon, który stał się symbolem zmian

Jeszcze kilka lat temu fotowoltaika w blokach była traktowana jako ciekawostka, dziś coraz częściej staje się elementem codziennych rozmów o oszczędnościach na prądzie, niezależności energetycznej i przyszłości miast. Coraz więcej mieszkańców zastanawia się, czy przestrzeń, którą posiadają, może pracować na ich rachunki, a nie tylko pełnić funkcję rekreacyjną. Balkon przestaje być wyłącznie miejscem na doniczki i suszarkę, a zaczyna być postrzegany jako potencjalne źródło energii.

W wielu europejskich miastach takie rozwiązania funkcjonują od lat, a odnawialne źródła energii stają się częścią architektury budynków wielorodzinnych. W Polsce temat ten wciąż wywołuje emocje, bo zderzają się tu nowe technologie, stare regulaminy i różne interpretacje prawa. Czy mieszkaniec może samodzielnie zdecydować o tym, co montuje w obrębie swojego lokalu, jeśli ingeruje to w elementy wspólne budynku? To pytanie coraz częściej powraca w rozmowach lokatorów i zarządców nieruchomości.

Na jednym z osiedli pojawiła się instalacja, która – zamiast stać się inspiracją – uruchomiła lawinę zdarzeń. Zaczęło się niewinnie, od planu poprawy domowego budżetu i wykorzystania dostępnej technologii. Szybko jednak okazało się, że taka decyzja może mieć konsekwencje wykraczające daleko poza cztery ściany mieszkania.

Gdy przepisy nie nadążają za rzeczywistością

Problem w tym, że regulaminy spółdzielni mieszkaniowych w wielu przypadkach powstawały dekady temu, w czasach gdy panele fotowoltaiczne były pojęciem znanym głównie specjalistom. Dziś mieszkańcy coraz częściej próbują dopasować je do współczesnych realiów, powołując się na prawo budowlane, transformację energetyczną i unijne kierunki rozwoju. Zarządy z kolei obawiają się precedensów, które mogą otworzyć drzwi kolejnym wnioskom.

Brak jednoznacznych zapisów rodzi pytania o to, czy milczenie administracji można uznać za zgodę, oraz kto ponosi odpowiedzialność za ewentualne skutki techniczne takich instalacji. Pojawiają się też argumenty dotyczące estetyki budynku, bezpieczeństwa pożarowego i równego traktowania mieszkańców. W tej układance każdy element wydaje się istotny, ale żaden nie daje jednoznacznej odpowiedzi.

Gdy czas mija, a formalne stanowisko nie nadchodzi, część osób decyduje się działać. Czy w takiej sytuacji jest to przejaw odwagi i nowoczesnego myślenia, czy ryzykowny krok, który może skończyć się poważnym konfliktem? Właśnie w tym momencie sprawa z osiedla zaczęła przybierać zupełnie inny obrót.

Pozew, zarzuty i konkretne liczby. Sprawa trafiła do sądu

Jak poinformowało Życie Siedleckie, pan Kamil (imię zmienione), zamontował panele fotowoltaiczne na balkonie w bloku na osiedlu Warszawska po tym, jak – mimo złożenia kompletnego wniosku – nie otrzymał pisemnej odpowiedzi od Siedleckiej Spółdzielni Mieszkaniowej. Instalacja miała po prostu obniżać rachunki za energię – latem nawet o około 120 zł miesięcznie, podczas gdy podobne gospodarstwa domowe płaciły 250–270 zł.

W sierpniu 2024 r. otrzymał jednak pismo informujące o kontroli i braku zgody na montaż. Sprawa eskalowała, aż w czerwcu 2025 r. do Sądu Rejonowego w Siedlcach trafił pozew o przywrócenie stanu zgodnego z prawem i zaprzestanie naruszeń. Spółdzielnia zarzuciła mu m.in. ingerencję w części wspólne budynku, naruszenie regulaminu, zagrożenie pożarowe oraz brak gwarancji ubezpieczeniowych.

Kiedy to czytałem, przecierałem oczy ze zdumienia. Litania przestępstw, których się jakoby dopuściłem, była jeszcze większa – relacjonuje pan Kamil w rozmowie z Życiem Siedleckim.

Z drugiej strony spółdzielnia podkreśla, że instalacje tego typu budzą obawy mieszkańców i mogą prowadzić do nierównego traktowania lokatorów, jeśli infrastruktura techniczna nie pozwoli na montaż u wszystkich.

Wyrażanie zgody na pojedyncze instalacje doprowadzi do sytuacji, w której niektórzy członkowie Spółdzielni będą je posiadać, a pozostali już nie – wyjaśnia cytowany przez Życie Siedleckie Sławomir Zakrzewski, zastępca prezesa SSM.

Spór, który zaczął się od jednego balkonu, dziś jest symbolem szerszego problemu. Czy polskie bloki są gotowe na mikroinstalacje OZE, czy też prawo i infrastruktura muszą najpierw nadrobić zaległości? Wyrok w tej sprawie może mieć znaczenie nie tylko dla jednego mieszkańca, ale dla tysięcy podobnych przypadków w całym kraju.

Konflikt z Siedlec pokazuje, jak transformacja energetyczna zderza się z codziennością bloków z lat 80. i 90. Jedna decyzja uruchomiła debatę o prawach mieszkańców, odpowiedzialności spółdzielni i granicach samodzielnych działań. Niezależnie od rozstrzygnięcia sądu, podobne sprawy będą pojawiać się coraz częściej – wraz z rosnącymi cenami energii i popularnością fotowoltaiki w budynkach wielorodzinnych.