Nowa dotacja dla właścicieli domów. Kto złoży wniosek, temu NFOŚiGW wypłaci nawet 8000 zł

Polska mierzy się z coraz częstszymi okresami suszy hydrologicznej

Gospodarka wodna w skali mikro przestaje być jedynie domeną ekologicznych aktywistów, stając się twardą koniecznością ekonomiczną dla tysięcy polskich gospodarstw domowych. Polska, znajdująca się w europejskiej ogonie pod względem zasobności w wodę, boryka się z coraz częstszymi okresami suszy hydrologicznej, czyli stanu, w którym przepływy w rzekach spadają poniżej poziomu średniego niskiego.

Odpowiedzią na te wyzwania ma być nowy program wsparcia, którego szczegóły właśnie ujawnił Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Tym razem stawką jest nie tylko ochrona środowiska, ale przede wszystkim budowa odporności lokalnej infrastruktury na gwałtowne zjawiska pogodowe.

Tradycyjne podejście polegające na jak najszybszym pozbyciu się wody z działki poprzez systemy rynnowe i kanalizację deszczową jest dziś uznawane za błąd w sztuce planowania przestrzennego. Nowoczesna retencja (zdolność do okresowego zatrzymywania wody) zakłada, że każda kropla deszczu powinna pozostać tam, gdzie spadła.

To podejście wymaga jednak inwestycji w zbiorniki, systemy drenażowe czy studnie chłonne, które dla przeciętnego portfela stanowią spore obciążenie. Właśnie tutaj z pomocą przychodzą środki z programu FEnIKS (Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko), które mają sfinansować szeroki wachlarz rozwiązań – od prostych naziemnych zbiorników po skomplikowane systemy nawadniania wykorzystujące zgromadzone zapasy.

Budżet i zasady, które mogą zaskoczyć - wysokie dofinansowanie dla właścieli posesji

Najważniejszą informacją dla osób planujących modernizację ogrodu jest kwota dofinansowania, która w nadchodzącym naborze będzie rekordowa. Zgodnie z oficjalnym komunikatem Funduszu, właściciele domów będą mogli ubiegać się o dotację pokrywającą do 90 proc. kosztów kwalifikowanych instalacji, przy czym maksymalny pułap wsparcia ustalono na poziomie 8 tys. złotych.

To znaczący skok w porównaniu do poprzednich mechanizmów wsparcia, gdzie limity były ustawione o dwa tysiące złotych niżej. Budżet całego przedsięwzięcia opiewa na 173 miliony złotych, co przy maksymalnych kwotach dotacji pozwoli na sfinansowanie ponad 20 tysięcy domowych systemów retencji w całym kraju.

Kluczowym warunkiem otrzymania pieniędzy jest funkcjonalność systemu – instalacja musi gwarantować zbieranie wody z powierzchni nieprzepuszczalnych, takich jak dachy, podjazdy czy chodniki, i wykorzystywać ją w obrębie nieruchomości. Chodzi o to, by woda nie trafiała do kanalizacji, z wyjątkiem sytuacji ściśle awaryjnych. Na co konkretnie można wydać te środki? Katalog jest szeroki i obejmuje zakup, montaż oraz uruchomienie instalacji do magazynowania wody w szczelnych zbiornikach o pojemności co najmniej 2 metrów sześciennych.

Dofinansowanie obejmie także mniej oczywiste prace, jak rozszczelnienie powierzchni (zastępowanie betonu nawierzchnią przepuszczalną), budowę skrzynek rozsączających czy montaż pomp i zraszaczy. Program jest skierowany do osób fizycznych będących właścicielami lub użytkownikami wieczystymi nieruchomości z budynkiem mieszkalnym.

Zobacz też: 892 zł z urzędu co miesiąc od 1 czerwca 2026 r. Wystarczy spełnić jeden warunek

Warto zachować czujność, aby nie złamać zasad dofinansowania

Inwestorzy muszą jednak wykazać się dużą czujnością przy planowaniu harmonogramu prac, ponieważ nowy program opiera się na zasadzie refundacji już zakończonych zadań. Oznacza to, że najpierw należy wyłożyć środki z własnej kieszeni, a dopiero po sfinalizowaniu inwestycji złożyć wniosek, który – jeśli zostanie zaakceptowany – stanie się jednocześnie umową i dokumentem rozliczeniowym.

Co niezwykle istotne, dotacja obejmie wyłącznie koszty poniesione po 1 lipca 2024 roku. To ważna cezura czasowa, która eliminuje z naboru osoby, które pośpieszyły się z zakupami w pierwszej połowie ubiegłego roku, licząc na szybki start programu.

Warto również pamiętać o zasadzie zakazu podwójnego finansowania. Jeśli dany element instalacji został już wsparty w ramach wcześniejszych inicjatyw, takich jak popularny niegdyś program „Moja Woda”, nie będzie mógł zostać rozliczony ponownie. Wspomniana „Moja Woda”, której trzy edycje odbyły się w latach 2020, 2021 i 2023, stała się symbolem gigantycznego popytu na tego typu rozwiązania.

W ostatniej odsłonie z 2023 roku, dysponującej budżetem 130 mln złotych, środki wyczerpały się w zaledwie kilka tygodni. Eksperci przewidują, że przy obecnej puli 173 mln złotych i wyższej kwocie jednostkowej, sytuacja może się powtórzyć. Szybkość działania przy składaniu wniosków w drugim kwartale 2026 roku będzie zatem kluczowa dla tych, którzy chcą zamienić darmową deszczówkę w realne oszczędności na rachunkach za wodę sieciową.