Ile można wydać na prezent na Dzień Nauczyciela? Jest jedna kluczowa zasada
Dzień Nauczyciela zbliża się wielkimi krokami, a wraz z nim wracają klasowe składki i pytania o to, co wypada wręczyć wychowawcy. Jedni rodzice stawiają na kwiaty i słodycze, inni wybierają książki, kosze prezentowe, vouchery albo karty podarunkowe. Przy droższych pomysłach znaczenie zaczynają mieć jednak nie tylko ceny, ale także charakter samego upominku i okoliczności jego wręczenia. Co istotne, w polskich przepisach nie znajdziemy jednej kwoty, do której prezent dla nauczyciela jest automatycznie dozwolony.
Ministerstwo Sprawiedliwości wyjaśniało już wprost, że nauczyciele mogą przyjmować symboliczne upominki, takie jak kwiaty czy czekoladki, wręczane np. z okazji Dnia Nauczyciela. Inaczej należy podchodzić do dużych prezentów, gotówki czy kart podarunkowych, zwłaszcza gdy mogłyby być odebrane jako korzyść powiązana z wykonywaniem obowiązków zawodowych.
Dzień Nauczyciela już 14 października. Kwiaty i drobne upominki od lat są częścią szkolnej tradycji
Dzień Edukacji Narodowej obchodzony jest w Polsce 14 października i właśnie wtedy w wielu szkołach uczniowie oraz rodzice symbolicznie dziękują nauczycielom za ich pracę. Najczęściej wybór pada na kwiaty, czekoladki, kawę, herbatę, książkę albo niewielki upominek przygotowany przez całą klasę.
W praktyce przy większych klasach nawet niewielka składka od jednej rodziny pozwala zebrać sporą sumę. Gdy po 20 czy 30 zł wpłaci kilkudziesięciu rodziców, do dyspozycji może być już kilkaset złotych. Wtedy pojawiają się pomysły na znacznie droższy prezent - sprzęt elektroniczny, biżuterię, voucher do spa czy kartę upominkową.
Samo zebranie większej kwoty nie oznacza jednak, że trzeba ją w całości przeznaczyć na prezent dla jednej osoby. W przypadku szkolnych podarunków ważniejszy od wysokiej ceny jest ich symboliczny charakter. Takie podejście wynika również z oficjalnych wyjaśnień Ministerstwa Sprawiedliwości, które wskazuje kwiaty czy czekoladki jako przykłady zwyczajowych upominków możliwych do przyjęcia przez nauczycieli.
Nie istnieje też obowiązek organizowania składki ani kupowania czegokolwiek. Rodzice mogą zdecydować się na wspólny bukiet, kartkę podpisaną przez klasę albo samodzielnie przygotowany przez uczniów drobiazg. W przypadku młodszych dzieci popularne są również laurki i pamiątkowe albumy.
Wątpliwości zaczynają się przede wszystkim wtedy, gdy zwyczajowy gest podziękowania zmienia się w przedmiot o wyraźnej i wysokiej wartości majątkowej. W takim przypadku nie można już kierować się prostą zasadą: "skoro każdy rodzic wpłacił niewiele, wszystko jest w porządku”.
Nie ma limitu 50 ani 100 zł. Prawo nie wskazuje maksymalnej ceny prezentu dla nauczyciela
W internecie można spotkać informacje, że bezpieczna wartość prezentu dla nauczyciela wynosi np. 50 albo 100 zł. Takiego limitu nie ma jednak w polskiej ustawie. Interia również zwraca uwagę, że popularne kwoty pojawiające się w dyskusjach są jedynie umownymi wskazówkami, a nie ustanowioną prawem granicą.
Oznacza to, że nie działa mechanizm, w którym prezent za 99 zł jest automatycznie dopuszczalny, a ten za 101 zł staje się zakazany. Znaczenie mają przede wszystkim okoliczności, wartość i charakter podarunku oraz jego związek z obowiązkami zawodowymi nauczyciela.
Ministerstwo Sprawiedliwości wskazuje, że z okazji takich jak Dzień Nauczyciela można przyjmować symboliczne upominki - np. kwiaty i czekoladki. Jednocześnie resort zaznacza, że nauczyciele nie powinni przyjmować większych prezentów, pieniędzy ani kart podarunkowych, jeżeli mogłyby sugerować korzyść majątkową w zamian np. za lepsze oceny.
Ma to znaczenie także ze względu na status nauczyciela. Karta Nauczyciela zapewnia mu podczas wykonywania obowiązków ochronę przewidzianą dla funkcjonariuszy publicznych, a nauczyciele wykonujący działalność dydaktyczną, wychowawczą i opiekuńczą są kwalifikowani jako osoby pełniące funkcję publiczną.
Nie oznacza to oczywiście, że bukiet kwiatów wręczony wychowawcy 14 października jest traktowany jak łapówka. Kluczowe jest rozróżnienie pomiędzy przyjętym zwyczajowo gestem wdzięczności a korzyścią przekazywaną w związku z pełnioną funkcją.
Rodzice powinni również sprawdzić zasady obowiązujące w konkretnej placówce. Szkoła może mieć własne reguły dotyczące przyjmowania upominków, które dodatkowo ograniczają ich dopuszczalną formę.
Zobacz też: Przepracowała 40 lat za najniższą krajową. Taką emeryturę przyzna jej ZUS
Pieniądze i karty podarunkowe są najbardziej problematyczne. Liczą się okoliczności wręczenia
Najwięcej ostrożności wymaga przekazywanie nauczycielowi pieniędzy, kart prezentowych i voucherów. W przeciwieństwie do bukietu czy pamiątkowego albumu mają one łatwą do ustalenia wartość ekonomiczną, a karta podarunkowa może w praktyce pozwalać nauczycielowi samodzielnie wybrać towary za określoną kwotę.
Interia wskazuje m.in. na drogie vouchery, karnety do spa, kosztowną biżuterię czy sprzęt AGD jako przykłady prezentów, które znacznie bardziej niż kwiaty lub słodycze mogą budzić wątpliwości.
Szczególne znaczenie ma to, dlaczego i kiedy prezent jest wręczany. Symboliczny podarunek od całej klasy podczas oficjalnego Dnia Edukacji Narodowej wygląda inaczej niż kosztowny prezent przekazany prywatnie przez rodzica konkretnego ucznia, zwłaszcza przed wystawieniem ocen czy inną decyzją dotyczącą dziecka.
W skrajnych przypadkach zastosowanie mogą znaleźć przepisy dotyczące korupcji. Art. 228 Kodeksu karnego przewiduje odpowiedzialność za przyjęcie korzyści majątkowej lub osobistej w związku z pełnieniem funkcji publicznej. W podstawowym typie tego przestępstwa ustawodawca przewiduje karę od 6 miesięcy do 8 lat pozbawienia wolności, a odrębne przepisy odnoszą się także do osoby wręczającej taką korzyść.
To jednak zupełnie inna sytuacja niż tradycyjne podziękowanie wręczane z okazji Dnia Nauczyciela. Ministerstwo Sprawiedliwości wyraźnie rozróżnia symboliczne prezenty od większych upominków, gotówki czy kart podarunkowych mogących sugerować korzyść w zamian za określone zachowanie.
Dlatego zamiast szukać magicznej granicy wyrażonej w złotówkach, bezpieczniej kierować się charakterem prezentu. Kwiaty, czekoladki, książka, laurka czy wspólny album klasy pozostają znacznie mniej problematyczne niż koperta z pieniędzmi, droga karta podarunkowa albo prezent wart kilkaset czy kilka tysięcy złotych.
Obserwuj w Google News
