Mandat nie jest skutecznie egzekwowany w Polsce. Skarb Państwa traci na tym setki milionów złotych
Autor Stanisław Węgrowski - 20 Listopada 2019

Nie unikniesz już płacenia mandatów. Sprawy w swoje ręce bierze NIK

Mandat w Polsce ciężko wyegzekwować - Polacy nie płacą kar, ponieważ system nieefektywny, a budżet państwa traci na tym miliony złotych. Najwyższa Izba Kontroli znowu rekomenduje wprowadzenie rozwiązań prawnych oraz informatycznych uzależniających usunięcie punktów karnych zgromadzonych w centralnej ewidencji kierowców od uprzedniego uiszczenia grzywny.

Mandat niełatwo ściągnąć

Mandat w Polsce rzadko kiedy jest opłacany przez kierowców z ich woli. NIK podaje, że w Polsce tylko blisko połowa ukaranych (47 proc.) płaci dobrowolnie mandaty. A należności z mandatów karnych są coraz większe, ponieważ system ich dochodzenia od wielu lat jest w Polsce nieskuteczny. Budżet Państwa traci na tym rocznie wiele milionów złotych, gdyż istotna część kar grzywny nie zostaje wyegzekwowana, a należności wynikające z tych kar ulegają przedawnieniu. Wprowadzona na początku 2016 r. zmiana systemu poboru tych należności, polegająca na jego scentralizowaniu, nie spowodowała dotychczas poprawy skuteczności windykacji oraz nie zapewniła wiarygodnych danych o stanie należności i zaległości z tego tytułu - można przeczytać na stronie internetowej NIK.

NIK podaje, że w przypadku ok. 23 proc. spraw kary grzywny zostały wyegzekwowane, pomimo uchylania się ukaranych od dokonania płatności. Natomiast w przypadku ok. 30 proc. spraw Państwu nie udało się wyegzekwować kar i istotna ich część po upływie trzech lat od daty ich nałożenia ulegała przedawnieniu. Unikanie zapłaty grzywny nałożonej w drodze mandatu karnego, nie wiązało się dla ukaranego kierowcy z jakąkolwiek dotkliwą inną sankcją o charakterze finansowym bądź niefinansowym, stanowiąc tym samym zachętę do odłożenia w czasie dokonania należnej płatności.

Miliony przepadają

Tylko w latach 2011-2012 Skarb Państwa tracił ponad 100 milionów złotych rocznie z powodu przedawnienia się należności z tytułu mandatów. Najwyższa Izba Kontroli rekomendowała wówczas, że jednym ze sposobów poprawy skuteczności wykonywania kar grzywny, nałożonych w drodze mandatów za naruszenia przepisów ruchu drogowego, byłoby uzależnienie możliwości usunięcia punktów karnych zgromadzonych w centralnej ewidencji kierowców, od uprzedniego uiszczenia nałożonej grzywny. Rekomendacja ta nie została zrealizowana i nadal pozostaje aktualna.

Nowe przepisy L4 zaciągną cię do pracy. Nawet gdy jesteś przewlekle choryNowe przepisy L4 zaciągną cię do pracy. Nawet gdy jesteś przewlekle choryCzytaj dalej

Sytuację miała uzdrowić wprowadzona od 1 stycznia 2016 r. zmiana systemu dochodzenia należności z tytułu mandatów karnych, której celem było usprawnienie procesu obsługi mandatów i poprawa skuteczności egzekwowania takich kar. Reorganizacja polegała na scentralizowaniu obsługi mandatów karnych. Do 31 grudnia 2015 r. wojewodowie byli uprawnieni do poboru należności z tytułu mandatów karnych, a wpływy z tego tytułu trafiały do Skarbu Państwa za ich pośrednictwem. Od 2016 r. windykację powierzono Naczelnikowi Pierwszego Urzędu Skarbowego w Opolu, a wpłaty z tytułu mandatów nie trafiają już na konta poszczególnych urzędów wojewódzkich, lecz na rachunek bankowy wskazany przez ministra właściwego ds. finansów publicznych.

NIK negatywnie oceniła pobór należności z tytułu mandatów przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Opolu. Wpływ na to miała wspomniana ograniczona funkcjonalność Scentralizowanego Systemu Podatkowego. Skuteczność dochodzenia przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Opolu należności z tytułu mandatów w całym badanym okresie (lata 2016-2018) wyniosła mniej niż 63,7 proc. (z zaewidencjonowanych w latach 2016-2018 mandatów na kwotę blisko 2,1 mld zł do budżetu państwa wpłynęło nieco ponad 1,3 mld zł) i była niższa niż w poprzedniej kontroli NIK, gdzie poziom realizacji tego zadania w latach 2011-2012 umożliwiał uzyskanie przez Skarb Państwa dochodów stanowiących ok. 70 proc. zaewidencjonowanych należności.

Rekomendacje dla KGP, MF i MSWiA

Wynikiem przeprowadzonego przez NIK raportu są wnioski i proponowane środki zaradcze dla Ministra Finansów, Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Komendanta Głównego Policji. Temu ostatniemu NIK rekomenduje wzmożenie nadzoru nad terminowością i rzetelnością realizacji zadań polegających na wprowadzaniu do PUE Mandaty wymaganych informacji o nałożonych grzywnach w drodze mandatów karnych oraz inicjowanie działań zmierzających do ograniczenia skali zjawiska nakładania wielu kar finansowych na osoby, w stosunku do których istnieje wysokie prawdopodobieństwo ich niewyegzekwowania, poprzez kierowanie w takich przypadkach stosownych wniosków o ukaranie.

Dodatki, zniżki i ulgi dla emerytów. Polscy seniorzy mogą liczyć na różnego rodzaju wsparcieDodatki, zniżki i ulgi dla emerytów. Polscy seniorzy mogą liczyć na różnego rodzaju wsparcieCzytaj dalej

Na raport zareagował już Minister Finansów i poinformował NIK o kontynuacji działań zmierzających do zwiększenia skali i sprawności automatyzacji procesów windykacyjnych. Zadeklarował też prowadzenie działań w celu zapewnienia zgodności przyjętych rozwiązań w zakresie sprawozdawczości budżetowej do obowiązujących przepisów.

ZOBACZ TAKŻE:

  1. Pieniądze znikały z kont. Ogromna awaria w dużym banku w Polsce
  2. Dostała przelew od byłego, gdy zobaczyła jego tytuł, popłakała się
  3. Antyfake - największy portal fact-checkingowy. Jego misja i najważniejsze informacje
  4. Wysokość renty można podnieść. Wystarczy złożyć wniosek
  5. Masa polskich kierowców bez wymaganej opłaty. Po 1 grudnia czeka ich mandat na 17 tys. zł
  6. Najgorsze informacje dla wszystkich Polaków. Nikogo nie ominą wielkie opłaty, ceny przygnębiają

Następny artykuł Kliknij ten przycisk Google News Trafisz na stronę Wiadomości Google, gdzie w prawym górnym rogu znajdziesz przycisk "Obserwuj". Kliknij go.